Buhay at Mga Ginawâ ni Dr. José Rizal

«Ipinan~ganac si Gat Jose Protasio Rizal Mercado, sa báyan n~g Calambâ, sacóp n~g lalawigang Laguna, n~g ikalabing siyam n~g Junio n~g taóng sanglibo walóng dáan animnapo't isá. Si G. Francisco Rizal Mercado ang canyáng amá at si G. Teodora Alonso at Quintos ang canyáng iná.»
«HULING CAISIPAN ¡Paálam na sintáng Lúpang-Tinubuan, Pinacaíibig na báyan n~g araw, Perlang mahalagá n~g dágat Silán~gan, Edeng maligáyang sa ámi'y pumanaw!»

七拍结构把 Rizal 一生写完整,首尾钩分别勾出世(generation)和离世(departure)的对称。

«Rizal ay naguising sa m~ga dibdib n~g catagalugan ang natutulog na pagsinta sa sariling dan~gal; at cung nangyari ang gayong caligaligayang bagay, sa gayong balibalitâ lamang ang pagcaalam n~g caramihan sa m~ga sinulat ni Rizal»
«Ang hucóm na nuha n~g sinabi n~g m~ga declamación at lubhang nagpahirap sa m~ga filipino ay ang malupít at caban~gisban~gisang si Coronel Olive.»

人物多为群(议员、神父、Katipunan 议员、法官),Poblete 借群体角色立体 Rizal 的对照面,但个人特写仍少。

«Hindî camalîan ang capaniwalaang bawa't tao'y nagpápalagay, na ang lahát n~g capowa niya tao'y tulad sa canya ang damdamin at panucálà. Palibhasa'y hindî namugad cailan man sa dibdib ni Rizal ang dayà, bintang at catacsilan»
«¡Paálam na sintáng Lúpang-Tinubuan, Pinacaíibig na báyan n~g araw, ... Sa iyo'y handóg co n~g ganáp na tuwâ Yaríng abáng búhay na lanta't dálità»

传记节奏从慢写(MIDs/HEAD)跳到急写(LATE 审判/遗书),再跳到 Tagalog 诗慢收(TAIL),节奏不统一是 Poblete 民族传记的典型缺陷。

«Ipinan~ganac si Gat Jose Protasio Rizal Mercado, sa báyan n~g Calambâ, sacóp n~g lalawigang Laguna, n~g ikalabing siyam n~g Junio n~g taóng sanglibo walóng dáan animnapo't isá.»
«" ...dinaramdam namin ... na ang isáng pamahayagan n~g isáng 'partido' na may cagalinggalin~gang m~ga mithî, na pinacananais na mácamtan ang m~ga dakilang adhicâ na pamamahala't paglalagdâ n~g m~ga cautusa'y ang pagcacapantaypantay ang guinagamit na saguisag»

古 ~g (~g)正字法是 1912 年原作特征;Poblete 把 Rizal 西班牙语原作(Noli/Filibusterismo/Epistorario)译为他加禄语,语言质量达到 20 世纪初他加禄语文学高峰之一。

«Nalís sa Singapore ang "Isla de Panay." N~g magdaan sa Port Said ang vapor na itó, ay tumanggap ang capitan n~g utos na piitin at hwag papakipagusapin canino man si Rizal. N~g na sa dagat Mediterráneo na ang "Isla de Panay," n~g maulap na hapon n~g ica 27 n~g Septiembre n~g 1896»

地理跨 Calambâ / Madrid / Brussels / Paris / Maynila / Dapitan / Bagumbayan / 新加坡 / 苏伊士 / 地中海 / 耶路撒冷,世界观以 Rizal 一生行程为线。

«Ipinan~ganac si Gat Jose Protasio Rizal Mercado, sa báyan n~g Calambâ, sacóp n~g lalawigang Laguna, n~g ikalabing siyam n~g Junio n~g taóng sanglibo walóng dáan animnapo't isá. Si G. Francisco Rizal Mercado ang canyáng amá at si G. Teodora Alonso at Quintos ang canyáng iná.»

长篇传记第一句以"生于某地+某年某月某日"开篇,是 20 世纪初菲律宾民族传记的标准开篇钩;但缺 Rizal 自传式回忆钩(对比 San Carlos 大学回忆)。

«Ito ang wagás na cadahilanan at pinagsicapan naming isatagalog ang calahatlahatang sinulat ni Gat Jose Rizal, at ilathalâ sa isáng paraang macacayang icabasa n~g lalong carukrukhaang tagalog, at lubós ang aming pag-asa na ang aming munting pagal ay pag-aanihan n~g matimyas at saganang bun~gang icagagalíng at icararan~gal n~g Sangcapuluang Filipinas.»

"isatagalog ang calahatlahatang sinulat ni Gat Jose Rizal"——Poblete 自述把 Rizal 全部作品译为他加禄语的目标,这本传记与同期 Noli/Filibusterismo 译本是同一工程。

«HULING CAISIPAN ¡Paálam na sintáng Lúpang-Tinubuan, Pinacaíibig na báyan n~g araw, ... ¡Mátimbuang upang mátaas ca lamang, Mamatáy at upang mabigyán cang buhay, Mamatáy sa sílong n~g lan~git mong mahál, Málibing sa lupang puspós n~g carictán!»

Tagalog 诗《最后的思念》以 30 节 16 行收束,诗体漂亮但与传记叙事节奏突然断裂;且此诗是 Andrés Bonifacio 同期《Pag-ibig sa Tinubuang Bayan》模式的延续(民族诗化),未原创。