Alamat ng Ilang-Ilang

--Ako'y isang binatà noon--ang tugon n~g aking kausap--na lubhang mawilihíng paglibangan ang tanang binibini... Sa di kawasay nang maglalabing tatlong taón sa gayong pagkakatago ay tinamaan ako n~g kanyang m~ga titig at pumanaw sa akin ang damdaming ama.

Ilang-Ilang 起源传说 plot: 父亲私藏女 13 年, 最终因淫念被雷电击死女儿, 父亲变守护神——plot 65。

Anya'y nang m~ga unang dako, na ang pagn~gan~gà ay hindi pa kilala; ang halamang =ìkmo=, ay lubhang gumugubat, at sampuong nan~gaglaboy na hayop sa kaparan~gan, ay hindi magtamong pakinabang sa halamang tinutukoy.

Hitsó 段 matandâ 一段把"植物起源 + 客茶习俗"绑成叙述者口吻——cast 60, 偏传说叙述者而非戏剧角色。

Apat kataong nagkaisá n~g ugali, at nan~gasawing mamuhay sa pamamag-itan n~g panghaharang, ang kasalukuyang tumatalaktak sa matutulis at nakakapasong batong maliliit na nan~gag-sambulat sa m~ga landasin

Tubó 段 4 强盗登场一段 50 行内交代"沙漠+ 4 强盗 + 烈日 + 渴"——节奏紧凑; pace 62。

Oh hiwagang lagui sa m~ga pan~garap / aliwan n~g laguim na nagpapahirap / Ikaw n~ga ang siyang / wagas kong pag-asa, na magkakandili / sa luoy kong puso na pinakaapi

Ilang-Ilang 段主人公的一段"hiwaga 之歌"——把传说体的对白写成抒情诗, 是 1908 年 Tagalog 少有的"传说+诗"混合文体; prose 75。

Sa pamamag-itan n~g salinsaling kaugalián ay binawas na ang salitang PA, sa _hitso_ yamang yaon ay pangdugtong pan~gun~gusap n~ga lamang.

Hitsó 段 matandâ 一段把客茶习俗的词源 (PA+hitso → hitso) 解释清楚——1908 年菲律宾客茶习俗的具体细节; world 78。

Niaó'y buwán n~g Diciembre at ang malamíg na simoy ay umáanyaya sa tanáng na sumangap n~g maligayang sandalíng iniáalay n~g kaparan~gan, at bagá man dito sa ati'y di kaugalian ang magaksayá n~g panahón sa paglilibáng

Ilang-Ilang 段开场 "12 月+凉风+森林+闲" 把 1908 年菲律宾的冬天+森林立住——hook 70。

Di mo matutuklas ang kamatayan at mabubuhay kang tagapag alaga n~g kahoy na iyang humadlang sa iyong karumaldumal na aasalin.

Tubó 段把"老人血化为甘蔗"的 plant-origin 传说与"谋杀老人"的道德绑成 Tagalog 植物起源传说的具体体裁——1908 年 Tagalog 早期现代文学少有的"植物起源+道德+传说"三层结构; innov 72。

Ako pala'y nan~gan~garap lamang.

Ilang-Ilang 段末句"我原来只是在做梦" 把整段传说收成"梦"——是 1908 年 Tagalog 短传说少有的"传说+自我消解"结尾; ending 68。