Encomium Artis Medicae: De Lof Der Geneeskunde

Quo saepius est ars medicinae, meditatis et elaboratis orationibus, hoc ex loco, apud plerosque vestrum praedicata, idque a viris singulari facundia praeditis, auditores celeberrimi, hoc mihi sane minus est fiduciae, me vel tantae rei, vel aurium vestrarum expectationi satisfacturum.

65 分。开篇直接承认演说体之 'taedium' 风险, 摆出 'attentio' 姿态; 全文以 'verumtamen ne salutari maiorum instituto videar deesse' 转向论辩主体, 用 Laus ab effectu / ab exemplo / a simili / a difficultate / ab utilitate / a quaestu 等 9 个分节撑起全篇。结构完整但无戏剧反转, 给中等偏上。

Moses ille magnus, non alia ratione quam artis medicae, cibos suos distinxisse creditur. Orpheus, Graecorum vetustissimus, de viribus herbarum nonnulla prodidisse legitur. Homerus ipse, citra controver- siam, unicus ingeniorum fons, plurimus est et in herbarum comme- moratione, et in laude medicorum.

70 分。借 Moses、Orpheus、Homer、Machaon、Paeon、Chiron、Mithridates、Plato、Aristotle 等十几位 'summi viri' 共同出场, 形成 'medical pantheon' 群像; 但其功能是论辩证据而非人物刻画, 故不上 75。

Verumtamen ne salutari maiorum instituto videar deesse, qui solenni encomio juventutis animos ad huius praeclarae scientiae studium, admirationem, amorem, excitandos, accendendos, inflammandosque censuerunt, experiar et ipse pro mea virili (siquidem me dicentem adjutabit vestra tum attentio, tum humanitas, favore candido prosequens, quem ad hoc muneris vestra adegit autoritas) medicae facultatis dignitatem, autoritatem, usum, necessitatem

88 分。Erasmus 之 'excitandos / accendendos / inflammandos' 三连动 + 'dignitatem, autoritatem, usum, necessitatem' 四连名词构成 'crescendo' (渐强) 之 'exordium-ad-propositio' 节奏; Epilogus 之 'Vobis igitur magnopere gratulor' 转为 'peroratio' 之减速, 'toto pectore complectimini' / 'nervis omnibus incumbite' 模拟师者口吻之 'rhythmic deceleration'; 88 减 2 因子 — Erasmus 之节奏偏 'rhetorica scholastica' (学院修辞) 而非 'dramatica' (戏剧), 单一听众 (学校青年) 下节奏变化有限, 故 88。**故 88。**

Verumtamen ne salutari maiorum instituto videar deesse, qui solenni encomio juventutis animos ad huius praeclarae scientiae studium, admirationem, amorem, excitandos, accendendos, inflammandosque censuerunt, experiar et ipse pro mea virili (siquidem me dicentem adjutabit vestra tum attentio, tum humanitas, favore candido prosequens, quem ad hoc muneris vestra adegit autoritas) medicae facultatis dignitatem, autoritatem, usum, necessitatem, non dicam explicare, quod prorsus infiniti fuerit negotii, sed summatim modo perstringere,

92 分。古典修辞五要素 (excitandos / accendendos / inflammandos) 三连动 + 'pro mea virili' 自谦套语 + 'summatim modo perstringere' 节制美学, 是文艺复兴最佳拉丁颂辞范例之一。

Iam auget et illud non levi argumento medicinae gloriam, quod et Caesarearum legum majestas, et pontificiarum autoritas sese ultro medicorum judicio submittit, velut in quaestionibus pubertatum, partuum ac veneficiorum. Item in quaestionibus aliquot ad matrimonium facientibus. O nova dignitas medicinae.

85 分。把世俗法 (Caesareae leges) 与教廷法 (pontificiarum autoritas) 同列, 凸显 1518 年鲁汶大学医学博士之社会地位; 'mediocres / Augustusinum / Romanus pontifex / episcopum' 折射教会医学互动, 世界层次丰富。

Quo saepius est ars medicinae, meditatis et elaboratis orationibus, hoc ex loco, apud plerosque vestrum praedicata, idque a viris singulari facundia praeditis, auditores celeberrimi, hoc mihi sane minus est fiduciae, me vel tantae rei, vel aurium vestrarum expectationi satisfacturum.

84 分。Erasmus 入题不用 'salus' 或 'medicina' 颂词, 反用 'minus est fiduciae' (吾少自信) 之 'apologetic topo' (自谦之套语), 是 1518 年鲁汶人文主义 'Ciceronian captatio benevolentiae' 之典型手法; 'auditores celeberrimi' (诸位显赫听众) 之 'apostrophe' 与 'singulari facundia praeditis' (盛名善辩之君) 之 'preparatio' 形成 'inverted pride' (反向自夸); 84 减 1 因子 — 此钩依赖 'sat开场' 而非 'shock', 现代读者读之需注脚 (medicinae 之前已被赞誉), 故 84。**故 84。**

Quid quod Christus ipse, disciplinarum omnium et autor et princeps, sese non Iureconsultum, non Rhetorem, non Philosophum, sed Medicum professus est, dum de se loquens negat opus esse medico iis, qui bene habeant, dum Samaritanus vulneribus oleum ac vinum infundit, dum sputum terrae mixtum illinit oculis caeci.

80 分。把 'Christus medicus' 与 'Paulus medicus (Timetheo modicum vini)'、'Raphael angelus' 并列, 把医职升格为基督代言, 是人文主义医学神学化的关键创新; 但这一论证路径后世 Thomas Browne 等亦步亦趋, 故留 80。

Vobis igitur magnopere gratulor, eximii viri, quibus contingit in hoc pulcherrimo genere professionis excellere. Vos adhortor, optimi juvenes, hanc toto pectore complectimini, in hanc nervis omnibus incumbite, quae vobis decus, gloriam, autoritatem, opes est conciliatura, per quam vos vicissim amicis, patriae, atque adeo mortalium generi non mediocrem utilitatem estis allaturi.

82 分。'Vobis igitur magnopere gratulor' (故我于诸君深为贺) → 'Vos adhortor' (故我劝诸君) 之 'ad vos conversio' (转向读者) + 'toto pectore complectimini' (全心拥抱之) / 'nervis omnibus incumbite' (倾全力于之) 之 'hortatory cadence' (劝勉节拍) 形成 'encouragement-closing' 之古典腔; 'per quam vos vicissim amicis, patriae, atque adeo mortalium generi non mediocrem utilitatem estis allaturi' (由此您将施给友邦、祖国, 乃至人世非同小可之利) 把 'decus / gloriam / autoritatem / opes' 私人利益与 'mortalium generi' 公共利益对位; 82 减 1 因子 — 收束以 'causa ultimarum' (终极理由) 收 'medicine causae' 之论辩, 但 'Dixi' 之 'finished' (言毕) 简短而无 'peroratio' 之 'exclamatio' (感叹), 故 82。**故 82。** ---