Puer Romanus

「EGO dē mē ipsō, dē parentibus, dē frātre, dē sorōribus, dē amīcīs, dē omnī meā vīta sum tibi nārrātūrus. Rōmānus sum puer, annōs nātus duodecim. Nōmina nostra īgnōrās; sciō tē īgnōrāre; nēmo enim tibi dīxit. Nōmina igitur sine morā dīcam. Prīmum dē patre. Ille appellātur Sextus Cornēlius Polliō. Sextus ipsum dēsīgnat, Cornēlius gentem, Polliō familiam.」
「Dīcam enim dē Ītaliā, dē Brundisiō, dē Rōmā, dē aliīs terrīs urbibusque, dē mīlitibus nostrīs, dē magistrātibus, dē prīncipe, dē cibō, dē vestīmentīs, dē aedificiīs, dē omnibus rēbus hominibusque.」

首段立「12 歲 narrator + Brundisium duumvir 之子 + 將說意大利 / 羅馬 / 將帥 / 食物 / 服飾」——敘事野心與地名框架齊備,但 22 頁後 exercises 中斷情節,結構略散;86 分。

「Nunc dē mātre dīcam. Illa nōminātur Terentia. Frātrī praenōmen est Gāius; sorōrēs appellantur Prīma, Secunda, Tertia. Ego autem appellor Lūcius.」
「'Nunc autem nōn possum' inquit pater 'namque epistulam ad amīcum quendam scrībō; sed, ut accidit, dē somniīs est epistula mea; tacē igitur et, cum scrīpserō, tibi recitābō'. Conticuī igitur, et librum quendam ē forulīs acceptum, dum pater scrībit, legēbam.」

全家羅馬化權威命名 (praenōmen + nōmen + cōgnōmen 三件套 + 三姊妹按 primus/secundus/tertius 排) + 父讀 Plīnius 信 + 學友 Mārcus + 奴隸 Dāvus——角色三件套充滿羅馬制度感;88 分。

「Fābula dē Gabiēnō. 'Bellō Siculō Gabiēnius, Caesaris classiārius fortissimus, captus ā Sex. Pompēiō, iūssū ēius incīsā cervīce et vix cohaerente, iacuit in lītore tōtum diem. Deinde cum advesperāvisset, cum gemitū precibusque ē congregātā multitūdine petiit ut Pompēius ad sē venīret, aut aliquem ex amīcīs mītteret; sē enim ab īnferīs remīssum, habēre quae nūntiāret.」」
「EXERCITĀTIŌNĒS Ego et vīta mea. A (1) Verte in ōrātiōnem oblīquam, accēdente idōneō verbō prīncipālī:—1. Pater meus appellātur Sextus Cornēlius Polliō. 2. Ego appellor Lūcius.」

19 段散文每段約 100-200 行,以「Fābula dē ...」切分小節;末段「EXERCITĀTIŌNĒS」轉語法練習——「敘事 → 練習」之節奏恰為 direct-method 教科書標配,88 分。

「Scrībis tē perterritum somniō verērī nē quid in āctiōne patiāris, rogās ut dīlātiōnem petam et pauculōs diēs, certē proximum, excūsem. Difficile est, sed experiar. Rēfert tamen, ēventūra soleās an contrāria somniāre. Mihi reputantī somnium meum istud, quod timēs tū, ēgregiam āctiōnem portendere vidētur. Suscēperam causam Iūnī Pastōris, cum mihi quiēscentī vīsa est socrus mea advolūta genibus nē agerem obsecrāre.」
「Prīmus in arēnam Entellus prōcessit atque in medium duōs caestūs māgnī ponderis prōiēcit; obstupuērunt spectātōrēs, tantō rigēscēbant plumbō et ferrō īnsūtō. Alter tamen pugil, nōmine Darēs, haudquāquam vidēbātur timēre. Ambo statim māgnōs artūs, māgna ossa, lacertōsque nūdābant; ingentēs mediā in arēnā cōnsistēbant. Ut nōlim tālibus obviam īre noctū, vel in vīcō tenebricōsō et dēsertō! Servī paribus caestibus utriusque manūs alligāvērunt; statim uterque in articulōs pedum stetit ērēctus, et intrepidus ērēxit bracchia in altum;」

Plīnius 信札「Difficile est, sed experiar」白描 + Aeneid V 鬥拳場景「Prīmus in arēnam ... obstupuērunt spectātōrēs ... tantō rigēscēbant plumbō et ferrō īnsūtō」駢散 + 拉丁 macrons 全文嚴謹——標誌 1913 Oxford Clarendon Press 第二年級拉丁課本 prose 頂峰;92 分。

「Pater meus est Brundisīnus; nam Brundisiī habitat. Magistrātum tenet ille, nam Brundisium est mūnicipium in quō duo sunt magistrātūs, quī duumvirī nōminantur. Pater igitur meus summō est honōre apud cīvēs Brundisīnōs. Sed fortāsse negās tē scīre ubi sit mūnicipium Brundisium. Itaque iubēo tē spectāre tabulam; sī spectābis, vidēbis ubi stet mūnicipium. Nōnne vidēs? Ecce in ultimō stat angulō Ītaliae, ad orientem versum.」
「Septem abhinc diēbus, pater cārissime, Athēnās pervēnī, mare Brundisiō trānsvectus cursū quam celerrimō; ventī enim semper erant secundī. Quibus cōgnitīs sciō et tē et mātrem vehementer esse gāvīsūrōs. Mare enim perīculīs plēnum. In cursū voluptāte māximā affectus sum, dum sōlem spectō clārissimum, undās caeruleās, urbēs interdum Graecās in ōrā maritimā sitās. Nāvigāvī igitur sine timōre nauseāve. Apud Pīraeum expositus Athēnās pedibus iter fēcī, quod dum facerem obvius fuī patruō meo, quī domum suam mē dēdūxit.」

Brundisium (mūnicipium · duumvirī · mūnicipium「summus honor cīvium」) + Pīraeus + Athēnae 渡海 + 古典四方位 (orientēs · occidēns · merīdiēs · septentriōnēs 附 septem triōnēs 七牛星座註解) + 都市・元老院・鬥獸場三維羅馬地景——程式完整;88 分。

「Quās rēs tū cottīdiē facis, eās ego quoque faciō. Ē lectulō surgō, patrem, mātrem, frātrem, sorōrēs salvēre iubeō, edō, lūdō adsum, lūdō. In lūdō tamen–mīrābile dictū–nōn lūdō sed discō. Magister enim, quī māximē est sevērus, neque mē sinit lūdere neque cēterōs puerōs. Sī lūdimus, poenās damus. Heu! quantā sevēritāte pūnit magister! Ego, ō mē miserum, sciō quantā sevēritāte pūniat! Rogāsne quid in lūdō faciāmus? Scrībimus, recitāmus, poētās legimus. Rogāsne quōs legāmus poētās? Ego dīcam dum tū discis. Horātī, Vergilī, Terentī legimus omnia opera.」

首段連續 12 個小逗號 + 「Quās rēs tū cottīdiē facis, eās ego quoque faciō」之讀者導向 (mirror effect) +「Heu! quantā sevēritāte pūnit magister! Ego, ō mē miserum, sciō quantā sevēritāte pūniat!」直接呼告 + 課堂讀 Horātī / Vergilī / Terentī 三羅馬詩人——首段即立 12 歲童子 + 老師嚴 + 三詩人三鉤;90 分。

「Mulier fit audiendī cupidior; sēcrētum reī et silentium dēbērī puer affīrmāns animum ēius ad inquīrendum excitat; quaerit igitur magis violentiusque. Tum puer, mātre urgente, lepidī atque festīvī mendāciī cōnsilium init. Āctum in senātū dīxit, utrum hōrum vidērētur ūtilius magisque ē rēpūblicā esse, ūnusne ut duās uxōrēs habēret, an ut ūna apud duōs nūpta esset.」
「Illīc vel studiīs animum ēmendāre Platōnis incipiam aut hortīs, docte Epicūre, tuīs; persequar aut studium linguae, Dēmosthenis arma, librōrumque tuōs, docte Menandre, salēs; aut certē tabulae capient mea lūmina pictae, sīve ebore exāctae, seu magis aere, manūs.」

元老院軼事「二妻嫁一夫」之童謠母問 + 結尾直引 Propertius III.21 四聯「Illīc vel studiīs animum ēmendāre Platōnis ... Dēmosthenis arma ... docte Menandre」——以敘事者之童言 + 古典詩人雙鉤收束,結構屬 direct-method 教科書老套但引文精確;84 分。

「Fīnis adest nārrātiōnis hūius, adest quoque fīnis pueritiae. Nunc autem vōs omnēs, quī hunc librum recitātis, iubeō valēre. Ut enim vōbīs discenda est lingua Latīna, ita mihi, quī iam sum adulēscēns, nōn puer, Athēnīs est discenda ars ōrātōria. Valēte omnēs, et bonī este discipulī.」

末段「Fīnis adest nārrātiōnis hūius, adest quoque fīnis pueritiae」(本書之終,亦童年之終) +「nōn puer ... Athēnīs est discenda ars ōrātōria」(我已非童子,要去雅典學修辭) +「Valēte omnēs, et bonī este discipulī」(讀者祝辭)——「敘事終結 = 個人身份升級 + 對讀者祝詞」三層收束;88 分。