Homeri Odyssea (Didot Latin edition, Pars Secunda)

Matris meæ proci, superba contumelia instructi, nunc quidem convivantes delectemur, neque clamor adsit: nam hoc honestum est, audire cantorem talem, qualis hic est, diis assimilis voce. Mane vero in-concionem consideamus euntes omnes: ut vobis sermonem audenter renuntiem, exire ex-ædibus; alias vero parate dapes, vestra bona edentes, alternantes per domos.

卷一 Telemachus 在求婚者宴饮中激愤立论, "Mater meæ proci" 一句打开双线结构(求婚者 vs Telemachus 之寻父)。

Et Tityum vidi, Terræ augustissimæ filium, jacentem in solo; is vero per novem jacebat jugera; duo-vultures autem ipsi utrinque assidentes jecur rodebant, in viscera penetrantes: is autem non propulsabat manibus: Latonæ enim vim-intulit, Jovis augustæ conjugi, ad-Pytho eunti, per amœnum Panopeum. Et vero Tantalum vidi, graves dolores habentem, stantem in lacu; hic autem attingebat ad-mentum: stabat vero sitiens; ad-bibendum autem _aquam_ non poterat capere.

冥府中 Tityus/Tantalus/Sisyphus/Hercules/Minos 群像立现, 卷 11 是西方文学最早之"死者群像"。

Ac postquam fluminis reliquit fluentum Oceani navis, et pervenit ad fluctus maris Iati, insulamque Ææam, ubi Auroræ mane-genitæ domicilium et chori sunt, et ortus Solis: navem quidem hic advenientes subduximus in arenas atque et ipsi egressi-sumus in litus maris. Hic vero dormientes exspectavimus Auroram divinam. Quando autem mane-genita apparuit roseis-digitis Aurora, tum vero ego socios præmisi ad domos Circes allaturos mortuum Elpenorem defunctum.

卷 12 开头以简短的"塞满 Elpenor 之葬+ Circe 之指引"把节奏从冥府拉回海面, 缓急精到。

Post hunc autem vidi vim Herculeam, simulacrum; ipse vero inter immortales deos oblectatur in conviviis, et habet pulcris-talis Heben. [filiam Jovis magni et Junonis aureos-calceos-habentis.] Circa autem ipsum clangor mortuorum erat, avium instar, undique agitatorum: ille vero, obscuræ nocti similis, nudum arcum tenens, et ad nervum sagittam, horrendum circumspectans, semper jaculaturo similis. Terribilis autem ei circa pectora balteus, aureum erat lorum; ubi miranda opera inerant, ursique, agrestesque apri, torvique leones, præliaque, pugnæque, cædesque, homicidiaque.

Didot 校注本"simulacrum/vim Herculeam/oblectatur/pulcris-talis Heben"严守希腊文底本, 拉丁抑扬格与希腊文对照浑然。

Pervenerunt autem ad-speluncam cavam, dea atque vir: et ille quidem ibi resedit in solio, unde surrexerat Mercurius: Nympha vero apposuit _ei_ omnem cibum, ad-edendum et bibendum, qualia mortales viri edunt. Ipsa vero e-regione sedit Ulyssis divini; ipsique ambrosiam ancillæ et nectar apposuerunt. Hi vero ad cibos paratos appositos manus extendebant. Ac postquam saturati-sunt cibo et potu, inter-eos inde sermones exorsa-est Calypso, nobilissima dearum: Generosissime Laertiade, sollers Ulysse, siccine vero domum caram in patriam terram protinus nunc vis proficisci? tu autem vale nihilominus. Siquidem scires tua mente, quantos tibi fatale _est_ dolores implere, priusquam in-patriam terram pervenias, certe hic manens apud me hanc domum custodires, immortalisque esses, quantumvis cupidus _sis_ videndi tuam uxorem, cujus usque desiderio-teneris dies omnes. Nequaquam certe illa inferiorem me-profiteor esse, nec corpore, neque habitu: quandoquidem minime decet mortales cum-immortalibus corpore et forma contendere. Hanc autem respondens allocutus-est ingeniosus Ulysses: veneranda dea, ne mihi ob-hoc succenseas; scio etiam ipse omnia omnino, quod te prudens Penelope forma deterior est, et magnitudine, coram aspectu:

卷 5 之 Ogygia 仙岛 ambrosia/nectar 神食 + 朝 5-12 之 Phaeacia 仙岛 + 卷 11 之冥府 + 卷 12 之 Sirenum scopuli, 西方海岛与冥府神话地理完整。

Tale enim caput desidero, memor semper viri, cujus gloria lata _est_ per Helladem et medium Argos. Hanc autem rursus Telemachus prudens contra allocutus-est: mater mea, quid igitur moleste-fers, jucundum cantorem oblectare, utcunque illi mens impellitur? non sane cantores in-causa _sunt,_ sed fere Jupiter in causa _est,_ qui dat _dona_ viris ingeniosis _ita,_ ut vult, unicuique.

卷一 Telemachus 与 Penelope 之辩, "cuius gloria lata est per Helladem" 即立 Ulysses 离题 10 年之悬念。

Supplex-oro te, regina; deane tu aliqua, an mortalis sis. Si quidem aliqua dea es, _eorum_ qui cœlum latum incolunt, Dianæ te ego, Jovis filiæ magni, formaque, staturaque, orisque-habitu, quam-proxime assimilo: sin aliqua es ex-hominibus, qui super terram habitant, ter-beati quidem tibi pater et veneranda mater, ter-beati et fratres; valde, credo, ipsis animus semper lætitia perfunditur, tui gratia, videntibus _te_ tale germen choream ingredientem. Ille vero rursus in animo felicissimus præter ceteris, quicunque te, sponsalibus-donis præponderans,, domum duxerit. Nondum enim aliqua talem vidi mortalem oculis, nec virum, nec mulierem; admiratio me tenet aspicientem. In-Delo sane aliquando tale, Apollinis juxta aram, palmæ recens germen succrescens vidi: (profectus enim eram etiam illuc, multusque me sequebatur populus in-ea profectione quæ demum erat mihi malum damnum futura:) eodem autem ipso-modo et illud conspicatus, obstupui animo diu; quandoquidem nunquam tale succrevit lignum e terra: ita te mulier admirorque, obstupeoque, vereorque admodum genua prehendere: gravis autem me dolor occupat. Heri vigesimo effugi die nigrum pontum: eousque vero me perpetuo fluctus ferebat, celeresque procellæ, insula ab Ogygia: nunc tamen huc _me_ conjecit deus, ut adhuc fortasse et hic patiar malum. Non enim puto cessaturum; sed adhuc multa dii efficient prius.

Didot 拉丁化创新在于 Ὀδυσσεύς→Ulixes、Ναυσικάα→Nausicaa、Ἀλκίνοος→Alcinous、Φαίαξ→Phaeax 完整人名地名转写, 且保留 Κίρκη→Circe 之希腊-拉丁对应;Ulysses 诵 Delos 棕榈树比拟 Nausicaa 之创新,是西方文学最早"游子赞少女"之经典范本。

Duo vero _sunt_ scopuli: hic quidem cœlum latum attingit acuto vertice, nubes autem ipsum circumdat obscura: quod quidem nunquam cessat, neque unquam serenitas illius tenet verticem, neque in æstate, neque in autumno: neque ascenderit mortalis vir, nec descenderit, ne si quidem illi manusque viginti et pedes essent: petra enim lævis est, circumcirca-politæ similis. Medio autem in scopulo est spelunca obscura, versus occasum, ad Erebum conversa; qua vos navem cavam præteragatis, splendide Ulysse. Neque ex navi cava juvenis vir arcu jaculatus, ad-cavam speluncam perveniret. Hic autem Scylla inhabitat, terribiliter vociferans: ejus nempe vox quidem, quanta catuli recens-nati, oritur; ipsa vero monstrum malum: nec quisquam eam lætaretur conspicatus, nec si deus obviam-veniret. Hujus etenim pedes sunt duodecim omnes anteriores: sex autem ei colla prælonga; in unoquoque vero horrendum caput, insunt autem triplici-ordine dentes, densi et frequentes, pleni atræ mortis. Media quidem per speluncam cavam immergitur: extra vero exserit capita ex-horrendo barathro; illic autem piscatur scopulum circumlustrans delphinasque, canesque, et sicubi majorem capere possit cetum, quos innumeros alit sonora Amphitrite.

卷 12 末段以 Scylla/Charybdis 双岩+Scylla 十二足六颈三排齿之细节, 把海险收束得极其戏剧化, 留 Phaeaces 护送之悬念。