Homeri Ilias (Didot Latin edition, Pars Prima)

O amici, heroes Danai, ministri Martis, Jupiter me valde Saturnius malo irretivit gravi, qui me in vanas lites et contentiones conjicit. Etenim ego Achillesque certavimus puellæ gratia, inter-se-adversantibus verbis; ego autem primus-cœpi irasci: sin autem unquam in unum consultabimus, non-amplius postea Trojanis dilatio mali erit, ne tantillum quidem.

主驱明确——Achilles 之怒源自 Briseis 抢婚, Agamemno 自承"ego primus irasci", 后续 23 卷皆由此脉动。

Sic dixit convicians Agamemnoni, pastori populorum, Thersites; huic autem cito astitit divinus Ulysses, et ipsum torve intuitus gravi increpavit sermone: Thersite blatero, clara-voce quanquam sis concionator, desine, neu velis solus contendere cum-regibus. Non enim ego te censeo pejorem mortalem alium esse, quotquot cum Atridis sub Ilium venerunt. Quare non reges in ore habens concioneris, et ipsis probra objicias, reditumque observes. Sed tibi edico, quod et perfectum erit: sicubi iterum te delirantem deprehendero, sic jam hîc, ne-amplius deinceps Ulyssi caput super humeros sit, neque posthac Telemachi parens appellatus sim, si non ego te comprehensum tuis quidem vestibus exuero, ipsum autem flentem veloces ad naves dimisero, cæsum, e-concione, ignominiosis verberibus.

Thersites 公开辱骂 Agamemno+ Achilles,被 Ulysses 当众呵斥"我将把你脱衣丢出去";卷二 Greek camp 三角色张力(Thersites/Ulysses/Agamemno)集中定型,Achilles/Ajax/Diomedes/Nestor 在前后节均登场,cast 群像丰沛。

Horum autem sicut avium volatilium gentes multæ, anserum, vel gruum, vel cygnorum longa-colla-habentium, Asio in prato, Caystri circa fluenta, huc et illuc volitant exsultantes alis, cum-clangore pro-_fluvio_-considentium, resonat autem pratum: sic horum gentes multæ a navibus et tentoriis in planitiem profundebantur Scamandriam; ac terra terribiliter resonabat sub pedibus ipsorum et equorum. Veluti muscarum frequentium gentes multæ, quæ per caulam pastoralem errant, tempore in verno, quando lac vasa rigat: tot contra Trojanos capite-comantes Achivi in campo stabant, perdere _eos_ cupientes.

战场比拟鹅鹤群飞+泉水拍翼+苍蝇群飞+春日牧场(卷 2 末 ~ 卷 3 初), 推进缓急有致, 是希腊文拟声法对战场节奏的精准控制。

Dixit, et nigris superciliis annuit Saturnius: ambrosiæ autem comæ concussæ-sunt regis capite ab immortali; magnumque tremefecit Olympum. Illi sic deliberata-re discesserunt: hæc quidem deinde in mare desiliit profundum de splendido Olympo, Jupiter autem _rediit_ suam in domum. Dii vero simul omnes assurrexerunt ex sedibus, sui patris in-occursum; nec ullus sustinuit expectare venientem, sed obvii steterunt omnes.

Didot 校注本完整保留 ambrasiæ comæ concussæ/tremefecit Olympum 等庄严形态, 拉丁书面语+希腊文底本对照读出史诗散文之韵律。

Quum ad-portas venisset, pertransiens magnam urbem, Scæas (hac enim erat-ei egrediendum in-campum), tunc uxor, quæ-magnam-attulerat-dotem, obvia venit currens, Andromache, filia magnanimi Eetionis: Eetion, qui habitabat sub Placo silvosa, Thebe _in_ Hypoplacia, Cilicibus viris imperans; hujus vero filia nupserat Hectori ære-armato. Quæ ipsi jam occurrit, unàque famula ibat cum-ipsa, filium in sinu gestans tenellum, sic infantem, Hectoriden amatum, similem stellæ pulcræ; quem quidem Hector vocabat Scamandrium, at ceteri Astyanactem: solus enim tutabatur Ilium Hector.

Scæan 城门+Placo 山+Thebe Hypoplacia+Astyanax 三层地理坐标, 重建特洛伊平原+希腊军营+故乡山地的战时神话地理。

Salvete, præcones, Jovis nuntii atque etiam hominum! propius accedite: nihil mihi vos culpandi, sed Agamemno, qui vos misit Briseidis causa puellæ. Verum age, generose Patrocle, educ puellam, et ipsis trade abducendam; ipsi autem testes sunto coram diis beatis coramque mortalibus hominibus, et coram hoc rege immiti, si-unquam posthac opus me fuerit ad-indignam pestem arcendam a-ceteris: certe enim ille perniciosis animis furit, neque ullo-modo scit cogitare et ante et retro (_futura et præterita_), ut ipsi apud naves salvi pugnent Achivi. Sic dixit: Patroclus autem caro paruit sodali. Eduxitque tentorio Briseidem pulcris-genis, et tradidit abducendam; illi autem redibant ad naves Achivorum; atque invita una cum-iis mulier ibat. Sed Achilles lacrimans a-sociis exinde sedit seorsum secedens, litus ad maris cani, spectans in nigrum pontum; multa autem matri dilectæ supplicavit manus porrigens:

卷一首段即立 Briseis 被夺、Patroclus 执行、Achilles 退席 + 遥望黑海 + 向 Thetis 伸手求告, 卷一的钩子直接钩住 23 卷后续。

Dii-boni, ægidem-tenentis Jovis filia, indomita, siccine vero domum, dilectam in patriam terram, Argivi fugient super lata dorsa maris? verum gloriationem Priamo et Trojanis reliquerint Argivam Helenam, cujus gratia multi Achivorum ad Trojam perierunt, dilecta procul-a patria terra? verum abi nunc ad populum Achivorum ære-loricatorum, tuis lenibus verbis cohibe virum quemque, nec sinas naves in-mare trahere utrinque-recurvas.

Didot 拉丁化创新在于 μῆνις→ira、Ἕκτωρ→Hector、Ἀχιλλεύς→Achilles、Πάτροκλος→Patroclus、Ἀνδρομάχη→Andromache 完整人名转写,verbum verbo 对应底层希腊文。

Sic igitur fatus, galeam sumsit splendidus Hector, setis-equinis-comantem; uxor autem cara domum abiit sæpe-respectans, uberem lacrimam defundens. Statim autem deinde venit ad-ædes bene-habitatas Hectoris virorum-occisoris, invenitque intus multas ancillas; his vero fletum omnibus injecit. Hæ quidem adhuc vivum flebant Hectorem sua in domo: non enim amplius putabant reducem ex pugna venturum, elapsum robur ac manus Achivorum. Neque Paris moram-faciebat in altis ædibus: sed is, postquam induit inclyta arma, varia ære, properabat inde per urbem, pedibus velocibus fretus. Ut vero quum aliquis stabulans equus, hordeo-pastus ad præsepe, vinculo rupto currit per-campum _terram_ pulsans, consuetus lavari _de_ pulcre-fluenti fluvio, superbiens: alte vero caput fert, et jubæ circum humeros motantur; ipse autem pulcritudine fretus, _quum sit,_ facile ipsum genua ferunt ad loca-consueta et pascua equorum: sic filius Priami Paris a Pergami arce, armis collucens, tanquam sol, incedebat exsultans, veloces autem _eum_ pedes ferebant; statimque post Hectorem divinum invenit fratrem, quando jam erat digressurus e loco, ubi cum-sua colloquebatur uxore. Hunc prior allocutus-est Alexander divinæ-formæ:

第 6 卷 Hector 别妻收束, "non putabant reducem" 留死亡预言, 接 Paris 披甲奔下 Pergamos 城, "tanquam sol" + 雄马出厩比拟, 留 "Troja excidium" 之余韵悲凉。