Robinson Crusoëus

«Index capitum / / —I. Robinsonis ortus, indoles, educatio. — Cupido / peregrinandi. — Discessus à parentibus. — Profectio in Angliam. / — Infausta initia. — Tempestas. — Navis obruta fluctibus. — / Robinson, aliâ exceptus, advenit Londinum, unde solvit ad / Guineam. / —II. Robinson pergit iter. — Mala omina. — Navis incensa. — / Alia fluctibus jactata. — Advehitur ad insulas Canarias. — / Descriptio loci illius amœnissimi. — Inde profectus ad Americam / naufragium facit. / —III. Sera Robinsonis pœnitentia. — Desperatio. — Vitam / miserè sustentat. — Habitat in speluncâ.»

Index capitum 30 章目录揭示 plot 单线三轴(Robinson 出身/海难/孤岛+Caput XXX 殖民+Caput XXX 英船归国+返乡),这是 Campe 道德化改写+ Goffaux 拉丁语翻译 之 plot 结构——以"则序+道德教训"代替小说式反转。

«Erat Hamburgi, in urbe apud Germanos celeberrimâ, vir quidam, / cui nomen Robinson : suscepit ex uxore tres filios. / / Maximus natu, armorum studiosior quàm librorum, tractare à / teneris gladios, ordine militari pueros instruere, aures / vicinorum repetito tympani sonitu obtundere ; vixque adolescens / factus, è fictis certaminibus ad vera procurrens, militiæ nomen / suum dedit.»

Caput primum 开篇"Erat Hamburgi, in urbe apud Germanos celeberrimâ, vir quidam, cui nomen Robinson : suscepit ex uxore tres filios"——三兄弟介绍 + 父亲 Hamburg 地名 + 无姓 Robinson + 长子军中阵亡 + 次子病死 + Crusoe 幼子——这是 Campe 道德化改写的 cast 实现方式,以"全名+地名+无外号"入文。

«Nec multò post nautæ solvunt anchoras, velaque vento intendunt. / Navis agi incipit ; navarchusque, tribus explosis tormentis / bellicis, urbi valedicit. Stabat Robinson in stegâ, et vix / præconceptam ex optato diù itinere lætitiam capiebat.»

Caput primum 节奏"起航—出港—欢快—海上—风暴"五拍——出港一段("Nec multò post nautæ solvunt anchoras, velaque vento intendunt") 以"短句起航+长句火炮辞别" 节奏最紧凑,这是 Campe 改写之 pace 的招牌。

«Pueris dant crustula blandi / Doctores, elementa velint ut discere prima. / Hor. Sat. 1, v. 25.»
«Interrogavit eum sodalis an adjungere se socium itineris / vellet : « Libenter, ait Crusoeus ; vereor autem ut parentes id / mihi concedant. — Hui ! respondet alter, sine veniâ / proficiscendum est. Post tres hebdomades reduces erimus : / parentibus verò nuntiandum curabis, quònam terrarum migraveris. / — Careo autem pecuniâ, ait Crusoeus. — Nihil refert, alter / excipit, siquidem hoc tibi constabit gratis. »»

Horatius 颂引文 + Caput primum Crusoeus 与同伴对话("« Libenter, ait Crusoeus ; vereor autem ut parentes id / mihi concedant. — Hui ! respondet alter, sine veniâ")——Goffaux 以法文式标记 « » 引述对话,这是 19 世纪初拉丁语翻译的 prose 标志——嵌入古典诗作题献 + 翻译外国语对话以对白标记。

«Fuit per biduum aer serenus, ventusque bellè flavit / navigantibus ; tertio autem die cœlum nubibus tegi, ventusque / vehementior esse cœpit. Ac primò fulgura emicant, quasi totum / flammis cœlum arderet. Deindè ingruunt tenebræ veluti in / altissimâ nocte : tonitrua cum ingenti fragore resonare, imber / de cœlo ruere torrenti similis, mare intumescens fluctus ciere. / Navis modò ad nubes tolli, modò præceps ferri in profundum. / Quantus funium strepitus ! quantus in navi tumultus ! quod / nactus erat, quisque complectebatur, ne dejiceretur ipse.»

Caput primum 海上风暴段("Fuit per biduum aer serenus...mare intumescens fluctus ciere")——三拍(顺风二日/第三日乌云/海上风暴)横跨 Hamburg → 高卢海域 → 草原 Isle——这是 Goffaux 翻译之 world 的招牌,横跨欧洲都市+殖民地+孤岛三层地理。

«Robinson Crusoëus. / / ———— / / Caput primum. / / Robinsonis ortus, indoles, educatio. — Cupido peregrinandi. — / Discessus à parentibus. — Profectio in Angliam. — Infausta initia. — / Tempestas. — Navis obruta fluctibus. — Robinson, aliâ / exceptus, advenit Londinum, unde solvit ad Guineam.»

Caput primum 开篇以"Robinsonis ortus, indoles, educatio" + Cupido peregrinandi + Discessus à parentibus 三行分目起首——这是 Campe 改写之 hook 的招牌,无悬念靠"出身+离父母"立题面。

«Sæpè animadversum est adolescentulis primum Latinarum litterarum / limen ingressis nonnihil, fastidii rerum gravitate afferri. / Itaque existimavi, non parùm ætati teneræ esse profuturum, si / quis susciperet aliquod ejusmodi opusculum, quod et doceret / simul et oblectaret. Atque is mihi visus est, qui finem hunc / assequeretur, scriptus apud Anglos de Robinsonis casibus liber, / de quo Russœus noster : Hunc primum leget Æmilius.»

Lectori (line 79-106) 自报四轴——"为儿童(doceret simul et oblectaret) + 拉丁语初学者(limen ingressis) + 道德教训(pietatem, constantiam et sobrietatem) + 选 Campe 而非 Defoe" — 这是 1825 年 Goffaux 此译之 innov 招牌,以"教育+古典+道德+译选择"立范本。

«—XXX. Fundata colonia. — Robinson relinquit insulam. — Quod / accidit in patriam redeunti. — Quomodo vitam deinde honestam et / beatam degit.»

Index capitum 末章 (XXX) 以"殖民地建立—Robinson 离岛—返乡—余生 honestam et beatam" 四拍收束——这是 Campe 道德化改写之 ending 的招牌,以"殖民完成+返乡+余生道德" 立非小说式完结,故 88。