Λυσιστράτη

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ Καλονίκη μου, μεσ' στην καρδιά μου καίει για τις γυναίκες μιά φωτιά, που κάθε άνδρας λέει πως είμαστ' όλες πονηρές° και τούτο με λυπεί.

92 分。Aristophanes 之开场即定 '性罢工' 之主题——'πονηρές' (奸诈) 之 '被污名化妇女' 是喜剧反讽之入口; 紧接着 'με τις γυναικες μόνο' (只用妇女) 之 '救世论' (185 行) 把 '妇女 vs 战争' 之命题植入; 全剧 '召集团员 → 立誓 → 占城 → 探妻 → 辩和 → 缔约' 六段无缝衔接, 终以盛宴 (συμπόσιον) 收束——是 '政治寓言之喜剧结构' 之极则。

ΚΑΛΟΝΙΚΗ Κ' εγώ τη Λυσιστράτη. (Δίδουν τας χείρας) Το μάτι μου σε ταραχή και σκυθρωπή σε βλέπει° να γίνωνται τα φρύδια σου σαν τόξα, δεν σου πρέπει, παιδί μου.

90 分。Calonice 之 'σαν τόξα' (像弓) 之 '眉如弓' 是古典喜剧之 '人物速写' 之极致——Calonice 用 '眉头如弓' 形容 Lysistrata 之严肃, 既讽刺又同情; Lysistrata 'μοιάζω πολύ στραβή' 之自嘲与 'φωτιά μου καίει' 之内心炽热构成 '冷静外表 vs 内心激情' 之复合人物; PG 版保留 'σκυθρωπή' 之 'σκυθρ- ' (阴郁) 词根, 是 '性格化命名' 之喜剧人物学。

λαμπιτώ, τι χρόνων τὴν κομμῶ τρίχα; ὡς ὑπάγεις δ᾽ ἰθὺ τῆς κορυφῆς τοῦ κάτους. βοῦν ἂν ἔγωγ᾽ ἔπαθον ὧν πέπονθά σοι. μῶν οὐχ ἱκανὴν ὑπόδεσιν ἔχεις ἐρεῖν;

92 分。Aristophanes 之 'Pace' 是 'Old Comedy 之戏剧速度节奏'——全剧 6 段弧线 (召集团员 → 立誓约 → 占 Acropolis → Cinesias 探妻 → 男女辩和 → 缔约盛宴) 一气呵成, 节奏靠 'parabasis 加速' (老年合唱直接对观众说话) + 'chor interludes' + '戏中戏叠加笑料' (Cinesias 探妻之 '木偶婴儿') 调节; 'λαμπιτώ, τι χρόνων τὴν κομμῶ τρίχα' (Lampito, 你何时梳你之发?) 之 'rapid-fire dialogue' (快速对白) + 'ὡς ὑπάγεις δ᾽ ἰθὺ τῆς κορυφῆς τοῦ κάτους' (你之臀顶直冲霄汉) 之 'exclamatory-cut' (惊叹切断) 把 'stichomythia' (一行对白) 之 '速射' 推到顶点; 'Pace' 维度对 Old Comedy 之 'stage-action velocity' 评分高, 故 92。

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ Άφησε κάτω το σταμνί, και πιασ' εδώ μπροστά μου![12] (Η Καλονίκη θέτει την χείρα επί της Λυσιστράτης καταλλήλως) (Η Λυσιστράτη επισήμως): -Πειθώ! Βασίλισσά μου! -και συ, ώ στάμνα του γλεντιού! δέξου την ικεσία των γυναικών με εύνοια, και τούτη τη θυσία.

88 分。Demetrakopoulos 用 15 音节 'politikos stichos' (政治诗体) 翻译 Attic iambic trimeter——'Πειθώ' (劝服女神) 之 'queen' 头衔是 'meta-theatrical' 之反讽——剧场之神竟然被作为誓酒见证人; 'δέξου την ικεσία των γυναικών' (接受妇女之请愿) 把 '女神 vs 妇女' 之 '代祷' 写成 '演员 vs 角色' 之双层戏; 是 'Modern Greek demotic 诗体' 之奠基范例。

Ω Στρυμόδωρε![16] ποιος τάχα ήθελε στο νου του βάλη, πως θ' ακούση τις γυναίκες,--που' νε συφορά μεγάλη του σπιτιού και φανερή, και τις βόσκουμε οι μωροί,-- την Ακρόπολι να πιάσουν, και το άγαλμα ν' αρπάξουν της θεάς, και με τ' αμπάρια τα προπύλαια να φράξουν;

85 分。Aristophanes 把 '占领 Acropolis' 写成 '亵渎 Athena 神像'——老年合唱 'Strymodoros / Φιλούργος' (800–812) 之气喘吁吁 + 烧木柴 + 吹火把, 把 '卫国战争 vs 老年之性焦虑' 之双重政治议题植入; 同时映射公元前 413 年 Sicily Expedition 惨败 + 公元前 411 年 '四百人寡头革命' (Oligarchy of the Four Hundred) 之当代政治危机; 'Ακρόπολι / Προπύλαια' 等具体地名是 '政治地理学' 之喜剧映射。

λαμπιτώ, τι χρόνων τὴν κομμῶ τρίχα; ὡς ὑπάγεις δ᾽ ἰθὺ τῆς κορυφῆς τοῦ κάτους. βοῦν ἂν ἔγωγ᾽ ἔπαθον ὧν πέπονθά σοι. μῶν οὐχ ἱκανὴν ὑπόδεσιν ἔχεις ἐρεῖν;

88 分。Aristophanes 开篇 'λαμπιτώ, τι χρόνων' (Lampito, 你何时) 之 'gathering-direct' (直接集结) 之 'conspiracy-meeting hook' (密议会钩子) —— Lysistrata 召集 '跨城邦联盟' 之 '女性议会' 之开场, 是 'Old Comedy' 之 'cross-gender-plot hook' (跨性别情节钩子) 之鼻祖, 把 'Acropolis 之 πολιορκία' (围攻) 提前植入; 'ὑπόδεσιν' (鞋底) + 'κορυφῆς τοῦ κάτους' (臀顶) 之 'Lampito-of-Sparta' 之 'physical-joke' (身体笑料) 之 'in medias res' (中段起手) 把 'Old Comedy' 之 'sex-strike plot' 之 'irresistible-curiosity' (不可抵抗之好奇心) 提前植入; '钩子' 维度评分高, 故 88。

Δεν θα βρεθή ούτε γαμιάς, ούτε κι ο άνδρας μου έστω-- ΚΑΛΟΝΙΚΗ Δεν θα βρεθή ούτε γαμιάς, ούτε κι ο άνδρας μυ έστω-- ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ που καυλωμένος θα μου ρθη μεσ' στο κρεββάτι-- (Η Καλονίκη διστάζει. Η Λυσιστράτη επιτακτικώς:) --Πες το! ΚΑΛΟΝΙΚΗ13 Που καυλωμένος θα μου ρθη απάνω στο κρεββάτι. (μετά τρόμου) Μου κόπηκαν τα γόνατα, καϋμένη Λυσιστράτη!

95 分。'Sex-strike as political weapon' (性罢工作为政治武器) 是世界戏剧史最早之大情节发明——Aristophanes 把 'φεμέλη' (希腊文 'thigh' / 'sex') 之 '誓' 写成 '誓言', Calonice 之 'Μου κόπηκαν τα γόνατα' (我膝盖断了) 是喜剧之 '性欲 vs 恐惧' 之经典瞬间; 'καυλωμένος' 之男性生殖力置于 'κατάρα' (curse) 框架——后世 'Lysistrata Project' (2003 美国反 Iraq 战争之全球性罢工) 直接致敬; 'meta-theatrical' 之 '誓酒仪式以 Πειθώ 命名' (622 行) 把 '剧场之神' 当作 '誓约之见证', 是 '演员 / 角色 / 观众' 三层戏剧结构之最早自觉。

Ὦ Νίκη! σὲ παρακαλῶ κατὰ τῶν γυναικῶν τούτων. Ἀλλ᾽ ὡς τάχιστα τὴν εἰρήνην, ὦ Νίκη, δός, ὧν ἐρῶσι, κἀμοὶ ξυγκατέρδε.

86 分。Aristophanes 终场 'Κάντε γρήγορα ειρήνη' (快快和平) 之 'feast-of-peace' (和平宴) —— Spartan ambassadors 召唤出来, 雅典妇女 + Sparta 健妇 + Athenian men 共宴之 'εἰρήνη 盛宴' 之 'reconciliation-tableau' (和解画面), 是 'Old Comedy' 之 'dinner-table finale' (宴会式收束) 范式; 'Ὦ Νίκη' 之 'chor-prayer-coda' (合唱祷词尾声) + 'δός, ὧν ἐρῶσι, κἀμοὶ ξυγκατέρδε' (把你允诺于爱者之和平, 也让我共庆) 之 'prayer-imperative' (祷词命令式) 把 '胜利女神' 之 'invocation-clause' (呼语句) 推到收束点; '结尾' 维度评分中上, 故 86。 ---