Jeppe sur la Monto; aŭ la Transformita Kamparano

Mi opinias, ke en la tuta kamparo ne trovigxas tia mallaborema acxulo kiel mia edzo; mi preskaux ne kapablas veki lin, kiam mi tiras lin el la lito per la haroj. Hodiaux tiu acxulo scias, ke estas foirtago, kaj tamen kusxas dormante tiom longe.

/ (MID line 1300-1308): "200 talerojn! Estas ja senhauxtigo de sia Sinjoro. Jen, auxskultu, bonuloj! Kiam mi estos mangxinta, mi intencas pendigi cxiun duan en la bieno." — plot 是经典 5 幕喜剧结构:Act 1 妻子抱怨→Act 2 Jeppe 被灌醉抬上山→Act 3 扮贵族施虐→Act 4 醒来→Act 5 教训;为何 91:典型 Molière 式喜剧,剧情推进紧凑,但借 Jeppe 单一视角的醉-醒-再醉,串联起"农民与权力"全题。

Mi opinias, ke en la tuta kamparo ne trovigxas tia mallaborema acxulo kiel mia edzo

/ (HEAD line 165-170): "Mi bezonas ja tempon por vesti min, Nille. Mi vere ne povas iri al la urbo kiel porko sen pantalono kaj jako." / (MID line 1347-1352): "INTENDANTO / (en argxentbutonumita frako, kun sabro cxe la talio) Via Mosxto ion ordonas?" / (LATE line 2415-2420): "JEPPE / Jakob sxuisto! Helpu! cxu vi toleras, ke oni perfortas min en via domo?" — 群人物:Nille(妻)+Jeppe(主角)+Barono Nilus+Sekretario+Cxambristo+Intendanto+Intendant-edzino+Jugxisto+Magnus+Erik lakeo+Jakob sxuisto+Aliaj lakeoj;每位有戏份但功能分明;90:喜剧配角丰盈,接近莫里哀。

老婆抱怨→Jeppe 出走→Jakob 给烧酒

四场景各 30-50 行; / (MID line 1310-1320): Jeppe 训斥"Cxu vi ne sxtelas de mi, kompatindulo? cxar de kie vi alie ricevus tiujn ricxajxojn?" 单段独白 50+ 行; — 节奏稳:每场约 100-150 行,无快速剪接但段落分明;88:1720 年代喜剧体节奏。

Mi opinias, ke en la tuta kamparo ne trovigxas tia mallaborema acxulo kiel mia edzo; mi preskaux ne kapablas veki lin, kiam mi tiras lin el la lito per la haroj.

/ (MID line 1316-1322): "Vi busxe flatas min per via 'Via Mosxto', gxis vi forportis mian tutan monon, kaj vi mem farigxos mosxtoj. La busxo diras: 'Via Mosxto', sed la koro 'Via Azeno'. Vi ne diras, kion vi pensas, vi uloj; Vi dungitoj estas kiel Abner, kiu salutante Roland diris: Saluton al vi, mia frato! kaj jen li pikas la ponardon en lian koron." — 世界语译文:古体 x-orthography(cx/sx/ux),句式保留 Holberg 丹麦语长句+哲理短句;92:翻译文学精品。

Sinjoro Pouxl antaux nelonge diris al mi: 'Nille, vi estas tro severa kontraux via edzo; li estas kaj devas ja esti mastro de la domo;' sed mi respondis al li: 'Ne, mia bona sinjoro Pouxl! Se mi lasus al mia edzo mastrumi la domon unu jaron, tiam la Grandsinjoro ne ricevus lupagon por la tero nek la pastro dekonajxon; cxar dum tiu tempo li fordrinkus cxion, kio estas en la domo.'

/ (TAIL line 2540-2560): "Do se farmist' tro tuje al regad' atingos, anstataux sceptron skurgxon li baldaux sur nin svingos." — 世界覆盖:1723 哥本哈根-西兰岛乡村+Jutland 贵族庄园;通过 Nille/Pastoro/Pouxl/Grandsinjoro/Barono 等官职展示 18 世纪丹麦封建等级;91:启蒙时期丹麦社会的浓缩展。

LUDVIG HOLBERG / JEPPE SUR LA MONTO / aux / LA TRANSFORMITA KAMPARANO / Komedio en kvin aktoj / 1722 / Tradukis: Odd Tangerud

标题"山上耶帕;或被改造的农夫"双关立意;译者 Odd Tangerud 注名;hook 90。

Do se farmist' tro tuje al regad' atingos, anstataux sceptron skurgxon li baldaux sur nin svingos. Kaj por auxtoritato tiranon ni ekhavos. Vilagxa Nero do cxe la stirilo staros.

创新点:Holberg 把 1723 年丹麦启蒙喜剧中"农民掌权变暴君"主题带到世界语语境;Esperanto 译本让 20 世纪初 Esperanto 运动读者直接进入 1723 年丹麦;89:翻译文学与世界语运动的代表作。

Do se farmist' tro tuje al regad' atingos, anstataux sceptron skurgxon li baldaux sur nin svingos… Cxu Kajus aux Falaris sin montris pli tirano, ol per rabia povo tiu kamparano. Per brancxo, pendigil' kaj rad' minacis nin farmisto tiu antaux ol maturigi sin.

末段以 8 行韵律诗句(尾韵 -em/-en, -in/-os)收束,把喜剧推至启蒙寓言:不可骤然擢升农民,否则将得 Vilagxa Nero;90:Holberg 经典 Mora 收笔,Esperanto 译文押韵完美。