Lucian's Dialogues

ΠΡΟΜ. Δῦσόν με, ὦ Ζεῦ· δεινὰ γὰρ ἤδη πέπονθα. ΖΕΥΣ. Λύσω σε, φής, ὃν ἐχρῆν βαρυτέρας πέδας ἔχοντα, καὶ τὸν Καύκασον ὅλον ὑπὲρ κεφαλῆς ἐπικείμενον, ὑπὸ ἑκκαίδεκα γυπῶν μὴ μόνον κείρεσθαι τὸ ἧπαρ, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττεσθαι, ἀνθ᾽ ὧν τοιαῦθ᾽ ἡμῖν ζῷα τοὺς ἀνθρώπους ἔπλασας, καὶ τὸ πῦρ ἔκλεψας, καὶ γυναῖκας ἐδημιούργησας; ἃ μὲν γὰρ ἐμὲ ἐξηπάτησας ἐν τῇ νομῇ τῶν κρεῶν, ὀστᾶ πιμελῇ κεκαλυμμένα παραθεὶς καὶ τὴν ἀμείνω τῶν μοιρῶν σεαυτῷ φυλάττων, τί χρὴ λέγειν;
13. Πῡθαγόρᾱς φιλόσοφος ἦν ἐν τοῖς κλεινότατος· δόγμα δ᾽ ἦν αὐτοῦ, ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν τ᾽ ἀνθρώπων καὶ τῶν ἄλλων ζῴων μετὰ τὸν θάνατον εἰς ἄλλα σώματα ἐνδύεται. ἔφασκε γοῦν τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν πάλαι πεφυκέναι ἐν τῷ τοῦ Εὐφόρβου σώματι· ὁ δ᾽ Εὔφορβος ἥρως ἦν τῶν Τρωικῶν. τεκμήριον δέ· ἰδὼν γὰρ ἐν τῷ τῆς Ἥρας ἱερῷ τῷ ἐν Ἄργει ἀσπίδας ἀνακειμένας εὐθὺς ἐπέγνω τὴν τοῦ Εὐφόρβου, ἥτις εἴη.

HEAD 用 ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ «Δῦσόν με, ὦ Ζεῦ· δεινὰ γὰρ ἤδη πέπονθα»+「高加索山 + 16 只鹰」立普罗米修斯钩,TAIL 用 Πῡθαγόρᾱς + ψυχαὶ ἐν ἄλλα σώματα + Εὔφορβος + Τρωικῶν + Ἥρας ἱερῷ + Ἄργει + ἀσπίδας 锚希腊神话罗马讽刺命运钩——五拍都靠"普罗米修斯-伽倪墨得斯-死后场景-词汇表-注释"五钩推进,这是 Lucian 讽刺对话情节紧凑的标志节奏。

ΖΕΥΣ. Ἄγε, ὦ Γανύμηδες–ἥκομεν γὰρ ἔνθα ἐχρῆν–ὁρᾷς με νῦν οὐκέτι ῥάμφος ἀγκύλον ἔχοντα οὐδ᾽ ὄνυχας ὀξεῖς οὐδὲ πτερά, οἷος ἐφαινόμην σοι πτηνὸς εἶναι δοκῶν. ΓΑΝ. Ἄνθρωπε, οὐκ αἰετὸς ἄρτι ἦσθα καὶ καταπτάμενος ἥρπασάς με ἀπὸ μέσου τοῦ ποιμνίου; πῶς οὖν τὰ μὲν πτερά σοι ἐκεῖνα ἐξερρύηκε, σὺ δὲ ἄλλος ἤδη ἀναπέφηνας;
25. ἀμενηνὰ κάρηνα· ἀσθενεῖς κεφαλαί· ἡ δὲ λέξις τοῦ Ὁμήρου. 27. Κῦρον μὲν οἶσθα που βασιλέα ὄντα τῶν Μήδων, _Κροῖσον_ δὲ τῆς Λυδίας, Ἀσσυρίων δὲ _Σαρδανάπαλλον_, τῆς δὲ Φρυγίας _Μίδαν_, πάντας γενομένους πλουσιωτάτους· καὶ δὴ καὶ τὸν _Ξέρξην_ τίς οὐκ οἶδε καταστρέψαντα τὴν Ἑλλάδα; ζητητέον μέντοι ἐν τῷ λεξικῷ περὶ τούτων.

cast 由"ΖΕΥΣ + ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + ΓΑΝΥΜΗΔΗΣ + ΑΠΟΛΛΩΝ + ΑΦΡΟΔΙΤΗ + ΑΡΕΣ(希腊神话六神)+ΕΡΜΗΣ + ΧΑΡΩΝ + ΜΕΝΙΠΠΟΣ + ΑΙΑΚΟΣ(冥界四使)+ΛΑΜΠΙΧΟΣ + ΔΑΜΑΣΙΑΣ + ΚΡΑΤΩΝ + ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ + ΡΗΤΩΡ(死后五角色)+ΚΥΡΟΣ + ΚΡΟΙΣΟΣ + ΣΑΡΔΑΝΑΠΑΛΛΟΣ + ΜΙΔΑΣ + ΞΕΡΞΗΣ(东方五王)+ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ + ΣΟΛΩΝ + ΘΑΛΗΣ + ΠΙΤΤΑΚΟΣ + ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ(希腊五哲)+ΝΕΣΤΩΡ + ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ + ἭΦΑΙΣΤΟΣ + ἈΣΚΛΗΠΙΟΣ + ἩΡΑΚΛΗΣ + ΔΗΙΑΝΕΙΡΑ + ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ ΝΕΣΣΟΣ(神话五英)"七层身份织成一线,每层都带希腊神话罗马帝国痕迹——这是 Lucian 对话集三十余魂群像铺陈的标志密度。

ΔΑΜ. Ἰδού σοι γυμνός, ὡς ὁρᾷς, ἀληθῶς εἰμι καὶ ἰσοστάσιος τοῖς ἄλλοις νεκροῖς. ΕΡΜ. Οὕτως ἄμεινον ἀβαρῆ εἶναι· ὥστε ἔμβαινε. καὶ σὺ δὴ τὸν πλοῦτον ἀποθέμενος, ὦ Κράτων, καὶ τὴν μαλακίαν δὴ προσέτι καὶ τὴν τρυφήν, μηδὲ τὰ ἐντάφια κόμιζε, μηδὲ τὰ τῶν προγόνων ἀξιώματα, κατάλιπε δὲ καὶ γένος, καὶ δόξαν, καὶ εἴ ποτέ σε ἡ πόλις ανεκήρυξε, καὶ τὰς τῶν ἀνδριάντων ἐπιγραφάς, μηδέ, ὅτι μέγαν τάφον ἐπί σοι ἔχωσαν, λέγε· βαρύνει γὰρ καὶ ταῦτα μνημονευόμενα.
ὕδωρ, τὸ δ᾽ ὕδωρ ζέῃ, ἕψεις τὸ ἐνόν· ὁ οὖν Ἐμπεδοκλῆς ἔρριψεν ἑαυτὸν εἰς τοὺς κρατῆρας τῆς Αἴτνης· ὥστ᾽ εἰκὸς αὐτὸν φαίνεσθαι ἐν Ἅιδου ὥσπερ ἡμίεφθον. 3. χαλκόπους· διὰ τὸ χαλκᾶ φορεῖν πέδιλα. τί παθών· ἐκ τίνος ὀργῆς· ἄλλο δέ τι τὸ τί μαθών, τίνι λόγῳ πειθόμενος. 7. κόρυζα καταρρεῖ ἐκ τῆς ῥινός, ὅταν νοσῶμεν διὰ τὸ ψῦχος· οἱ δὲ ἀνόητοι καὶ μῶροι τὸ αὐτὸ πάσχουσιν, ἅτε ἀκρατεῖς ὄντες τοῦ ῥεύματος. ἐνταῦθα οὖν σημαίνει τὴν ἐσχάτην μωρίαν· ὦφλε γὰρ μωρίαν ὁ Ἐμπεδοκλῆς οὕτως ἀποθανών, ὡς θεός τις δὴ δόξων.

MID 用「Κράτων 脱墓碑 + γένος + δόξαν + ἀνδριάντων ἐπιγραφάς + μέγαν τάφον」立五拍人物钩,TAIL 用「Ἐμπεδοκλῆς + Αἴτνης κρατῆρας + χαλκόπους + κόρυζα + ἀκρατεῖς τοῦ ῥεύματος」锚希腊哲学罗马讽刺命运钩——五拍节奏都靠"普罗米修斯-伽倪墨得斯-死后场景-词汇表-注释"五钩推进,这是 Lucian 讽刺对话节奏控力的标志。

μὲν πάντα χαίρειν ἔα καὶ ἐπιλάθου αὑτῶν, τοῦ τε ποιμνίου καὶ τῆς Ἴδης. σὺ δὲ – ἤδη γὰρ ἐπουράνιος εἶ – πολλὰ εὖ ποιήσεις ἐντεῦθεν καὶ τὸν πατέρα καὶ τὴν πατρίδα, καὶ ἀντὶ μὲν τυροῦ καὶ γάλακτος ἀμβροσίαν ἔδῃ καὶ νέκταρ πίῃ· τοῦτο μέντοι καὶ τοῖς ἄλλοις ἡμῖν αὐτὸς παρέξεις ἐγχέων· τὸ δὲ μέγιστον, οὐκέτι ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἀθάνατος γενήσῃ, καὶ ἀστέρα σου φαίνεσθαι ποιήσω κάλλιστον, καὶ ὅλως εὐδαίμων ἔσῃ.
20. κυάμους· καὶ γὰρ ἀπηγόρευεν ὁ Πυθαγόρας κυάμους μὴ ἐσθίειν. πρὸς τί μέντοι λέγει τοῦτο, ἄλλα τε λέγουσιν οἱ ἑρμηνευταὶ καὶ ὅτι ἔοικε κεφαλαῖς τοκέων. 22. τοκήων· τοκέων· ἰωνικῶς ὁ Πυθαγόρας.

同一段用古典书面词 «ἐπουράνιος» / «ἀμβροσίαν» / «νέκταρ» / «ἀθάνατος» / «ἀστέρα» / «κυάμους» / «ἑρμηνευταί» / «τοκέων» + 半口语 «τυροῦ» / «γάλακτος» / «ἔδῃ»——古典书面/半口语同段混用,这是 Lucian 古希腊语讽刺对话体既保留古典书面语又以阿提卡希腊语流畅自然现代化的标志。

οὑτοσὶ καὶ τὸ διάδημα, ὁ βλοσυρός, τίς ὢν τυγχάνεις; ΛΑΜΠ. Λάμπιχος Γελῴων τύραννος. ΕΡΜ. Τί οὖν, ὦ Λάμπιχε, τοσαῦτα ἔχων πάρει; ΛΑΜΠ. Τί οὖν; ἐχρῆν, ὦ Ἑρμῆ, γυμνὸν ἥκειν τύραννον ἄνδρα; ΕΡΜ. Τύραννον μὲν οὐδαμῶς, νεκρὸν δὲ μάλα· ὥστε ἀπόθου ταῦτα. [Page 50] ΛΑΜΠ. Ἰδού σοι ὁ πλοῦτος ἀπέρριπται. ΕΡΜ. Καὶ τὸν τῦφον ἀπόρριψον, ὦ Λάμπιχε, καὶ τὴν ὑπεροψίαν· βαρυνεῖ γὰρ τὸ πορθμεῖον συνεμπεσόντα.
25. ἀμενηνὰ κάρηνα· ἀσθενεῖς κεφαλαί· ἡ δὲ λέξις τοῦ Ὁμήρου. 27. Κῦρον μὲν οἶσθα που βασιλέα ὄντα τῶν Μήδων, _Κροῖσον_ δὲ τῆς Λυδίας, Ἀσσυρίων δὲ _Σαρδανάπαλλον_, τῆς δὲ Φρυγίας _Μίδαν_, πάντας γενομένους πλουσιωτάτους· καὶ δὴ καὶ τὸν _Ξέρξην_ τίς οὐκ οἶδε καταστρέψαντα τὴν Ἑλλάδα; ζητητέον μέντοι ἐν τῷ λεξικῷ περὶ τούτων.

同段同时现 Kαύκασος + Ἴδη + Tartarus + Acheron + Πυριφλεγέθων + Ἐρινύς + Σικνών + Ἄργος + Αἴτνη + Κῦρος + Κροῖσος + Σαρδανάπαλλος + Μίδας + Ξέρξης + Ἑλλάδα 多空间递进——把希腊神话世界与罗马帝国时期东地中海世界同景对照,世界观厚度极足。

ΠΡΟΜ. Δῦσόν με, ὦ Ζεῦ· δεινὰ γὰρ ἤδη πέπονθα. ΖΕΥΣ. Λύσω σε, φής, ὃν ἐχρῆν βαρυτέρας πέδας ἔχοντα, καὶ τὸν Καύκασον ὅλον ὑπὲρ κεφαλῆς ἐπικείμενον, ὑπὸ ἑκκαίδεκα γυπῶν μὴ μόνον κείρεσθαι τὸ ἧπαρ, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττεσθαι, ἀνθ᾽ ὧν τοιαῦθ᾽ ἡμῖν ζῷα τοὺς ἀνθρώπους ἔπλασας, καὶ τὸ πῦρ ἔκλεψας, καὶ γυναῖκας ἐδημιούργησας; ἃ μὲν γὰρ ἐμὲ ἐξηπάτησας ἐν τῇ νομῇ τῶν κρεῶν, ὀστᾶ πιμελῇ κεκαλυμμένα παραθεὶς καὶ τὴν ἀμείνω τῶν μοιρῶν σεαυτῷ φυλάττων, τί χρὴ λέγειν; ΠΡΟΜ. Οὔκουν ἱκανὴν ἤδη τὴν δίκην ἐκτέτεικα, τοσοῦτον χρόνον τῷ Καυκάσῳ προσηλωμένος, τὸν κάκιστα ὀρνίθων ἀπολούμενον αἰετὸν τρέφων τῷ ἥπατι;

首句不写情爱/战争,写"普罗米修斯+宙斯 解锁火种+高加索山+16 只鹰+克瑞翁骗肉分配"作全卷元钩悬在开篇;Lucian 讽刺对话传统的元钩常见于此。

μναῖ τριχῶν εἰσι τοὐλάχιστον. ΕΡΜ. Εὖ λέγεις· ἀπόθου καὶ τοῦτον. ΦΙΛ. Καὶ τίς ὁ ἀποκείρων ἔσται; ΕΡΜ. Μένιππος οὑτοσί, λαβὼν πέλεκυν ναυπηγικήν, ἀποκόψει αὐτὸν ἐπικόπῳ τῇ ἀποβάθρᾳ χρώμενος. ΜΕΝ. Οὔκ, ὦ Ἑρμῆ, ἀλλὰ πρίονά μοι ἀνάδος· γελοιότερον γὰρ τοῦτο. ΕΡΜ. Ὁ πέλεκυς ἱκανός. εὖ γε. ἀνθρωπινώτερος νῦν ἀναπέφηνας ἀποθέμενος σαυτοῦ τὴν κινάβραν. ΜΕΝ. Βούλῃ μικρὸν ἀφέλωμαι καὶ τῶν ὀφρύων; ΕΡΜ. Μάλιστα· ὑπὲρ τὸ μέτωπον γὰρ καὶ ταύτας ἐπῆρκεν, οὐκ οἶδα ἐφ᾽ ὅτῳ ἀνατείνων ἑαυτόν. τί τοῦτο; καὶ δακρύεις, ὦ κάθαρμα, καὶ πρὸς θάνατον ἀποδειλιᾷς; ἔμβηθι δ᾽ οὖν.
«αὐταῖς κρηπῖσιν· μετὰ τῶν πεδίλων. λέγεται δὲ θάτερον τῶν πεδίλων καταλειφθῆναι ἐπὶ τοῦ τῶν κρατήρων χείλους, καὶ διὰ τοῦτο φανερὸν γενέσθαι ὅπως ἀπέθανεν.»

MID 用「Μένιππος οὑτοσί, λαβὼν πέλεκυν ναυπηγικήν + ἀποκόψει αὐτὸν + γελοιότερον γὰρ τοῦτο + κινάβραν」立三层创新——「哲学脱胡须 + πέλεκυς vs πρίον + κινάβραν 讥讽 + ἀνθρωπινώτερος νῦν ἀναπέφηνας」设计,TAIL 用「αὐταῖς κρηπῖσιν + μετὰ τῶν πεδίλων + θάτερον τῶν πεδίλων + κρατήρων χείλους + φανερὸν γενέσθαι ὅπως ἀπέθανεν」三层创新——「Ἐμπεδοκλῆς 焚化于 Αἴτνης + 鞋留岸边 + 死因暴露」设计——六母题写"火种-鹰变-死后场景-渡船费-词汇表-注释"的命运张力,这是 Lucian 对话集讽刺创新的标志,西方文学反复致敬的母题源头。

25. ἀμενηνὰ κάρηνα· ἀσθενεῖς κεφαλαί· ἡ δὲ λέξις τοῦ Ὁμήρου. 27. Κῦρον μὲν οἶσθα που βασιλέα ὄντα τῶν Μήδων, _Κροῖσον_ δὲ τῆς Λυδίας, Ἀσσυρίων δὲ _Σαρδανάπαλλον_, τῆς δὲ Φρυγίας _Μίδαν_, πάντας γενομένους πλουσιωτάτους· καὶ δὴ καὶ τὸν _Ξέρξην_ τίς οὐκ οἶδε καταστρέψαντα τὴν Ἑλλάδα; ζητητέον μέντοι ἐν τῷ λεξικῷ περὶ τούτων.

末段不写家族延续,以「ἀμενηνὰ κάρηνα· ἡ δὲ λέξις τοῦ Ὁμήρου + Κῦρος+Κροῖσος+Σαρδανάπαλλος+Μίδας+Ξέρξης+ζητητέον μέντοι ἐν τῷ λεξικῷ」断钩收束——用"希腊神话罗马帝国 + 东方五王 + 哲学(Πυθαγόρας+Σόλων+Θαλῆς+Πιττακὸς+Ἐμπεδοκλῆς)+ Ἱστορία(Κῦρος+Κροῖσος+Σαρδανάπαλλος+Μίδας+Ξέρξης)+ Ἅιδου 注释"五拍作命运断钩收尾,留余震而非反转,符合 Lucian 希腊罗马讽刺传统的"注释断钩"。