Wala'y Igsoon.... (Sugilanon'g Binisaya) — gini

«WALA'Y IGSOON ... SUGILANON'G BINISAYA. ... NI JUAN VILLAGONZALO IRLES, MAGSUSULAT SA "ANG KAGUBUT". PATIKÁNAN NI FALEK. 1912. ... Napaminaw ko nga ang kamamohoan sa Kabisay-an sama lamang sa usá ka sakayán'g nagalayág sa malinaw nga dagat ug walá'y Amihanán nga timad-on: mamoo, magapaagas sa singót, magahago sa lawas, modawat sa isuhol kaniya ug.... walá na'y lain'g gihunahuna.»
«Sa katapusá niana, si Lucas miduol sa Piskal. Si Marcos midá, iyan usá ka táo nga ang lawas niya giabus-abusan sa katiguwáwan. ... Si Marcos, sa pagkakita kang Lucas, miingón: ¡Buang! ¡Binuang! Maó kaná ingalan sa mga dato sa buhat sa kabus nga mangita sa katungud ug sa katarungan. ¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato... ¡Walá'y igsoon! Makapaubos sa iya'ng kahimtang, makabulíng sa dungog niya....»

HEAD 用 1912 Sugbo Cebuano Patikánan ni Falek 出版«MAGSUSULAT SA ANG KAGUBUT»作者扉页+«Napaminaw ko nga ang kamamohoan sa Kabisay-an sama lamang sa usá ka sakayán'g nagalayág sa malinaw nga dagat»立文学志总问+«walá'y Amihanán nga timad-on»立隐喻锚 TAIL 用 Piskal 会面«Si Marcos, sa pagkakita kang Lucas, miingón: ¡Buang! ... ¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato ... ¡Walá'y igsoon!»收束——11 节按「Kagubut 革命→saóp→Tornahan→mutsatso→pahaba→grumete→Hawaii→diaspora→码头 mutiny→Piskal 反讽」十阶顺序推进,无 plot 起承转合,以 Lucas 兄弟离散+Marcos 大亨化为单线,这是 1912 Cebuano 社会现实主义小说集典型结构。

«ANG GUGMA SA KABUS. ... Kining kalipayáha, kining tawhay sa paggugmá, nga nahimutang sa kasingkasing sa mga kabus, dili gayud matugkad sa kalipay sa mga dato. ... Si Lucas, nga makabaton sa tulu ka sentabo matag álaw, mipalit ug daghang mga butang nga iyang gikinahanglan. ... Ana miingón kaniya sa makadiyot: Pailisa da akó ni'ng usá ka dólar. Ug si Lucas, nga wala gayud makasabot sa iya'ng gipangutana, miingón kaniya sa makadiyot: ¡Buang!»
«Sa katapusá niana, si Lucas miduol sa Piskal. Si Marcos midá, iyan usá ka táo nga ang lawas niya giabus-abusan sa katiguwáwan. ... Si Marcos, sa pagkakita kang Lucas, miingón: ¡Buang!»

cast 由「Lucas Rivera 贫困劳动者+Marcos Rivera 兄 Leyte 大亨+Ana 初恋/财主女+Piskal 地方检察官+Senyora Kabáng&Negro 双狗主妇+Ingless kapataz 英国工头+Anahan sa Buhisan 养母+Fernando Buyser 工人诗人」11 人物+族谱+注解三层身份织成;MID 用「Ana miingón kaniya sa makadiyot: Pailisa da akó ni'ng usá ka dólar. Ug si Lucas, nga wala gayud makasabot sa iya'ng gipangutana, miingón kaniya sa makadiyot: ¡Buang!」立阶级对立钩,TAIL 用 Piskal 会面「Si Marcos, sa pagkakita kang Lucas, miingón: ¡Buang!」立「兄弟无亲属」钩——这是 1912 Cebuano 社会现实主义小说集典型群人物铺陈,密度比 Theal 单语种史高得多(11 人物 vs 1 学者)。

«Panahon sa Ting-init, sa Sugbo, sa bulan sa Mayo, 1912. ... Sa akong pagpamulong sa inyong duhá, ni Lucas ug ni Marcos Rivera, akong tagdon ang sinugdan sa inyong pagkaigsoon ug ang sinugdan usab sa inyong pagka-buangbuang, nga nahimong usa ka dakong tabon sa inyong kinabuhi sa tunga-tunga sa kalibutan.»
«Ug sa kapungót ni Marcos sa pagdagmal kaniya, si Lucas nga nahiduol ug giiwayan sa mga mamomoo, giduol ug gisumbag, gani kay nakabantay, nadakóp ang bukton'g-toó ni Marcos ug gilubag ni Lucas, busa si Marcos mitiyabaw, namalikas ug dagku'ng balikas batok sa mga mamomoo....»

MID 用「Panahon sa Ting-init, sa Sugbo, sa bulan sa Mayo, 1912」+«sinugdan sa inyong pagkaigsoon ug ang sinugdan usab sa inyong pagka-buangbuang»立叙事者钩,TAIL 用「Si Marcos mitiyabaw, namalikas ug dagku'ng balikas batok sa mga mamomoo」立 mutiny 反作钩——11 节节奏靠 1898 Kagubut 革命→Lucas 兄弟离散→Sa Muelle 单日 mutiny→Piskal 反讽加速,而非情节密度推进,与小说集节奏反向。

«¡Palad, palad! Ikaw butáng nga makalilibog. Dili masubay ang dalan nga agián mo usahay, kay bisan dili tuyoon ug supak sa kabubut-on sa tawo, mousá ka lamang pagkawala, mobiya ug moalaot sa walá'y salá'ng binuhat.»
«Si Marcos, sa pagkakita kang Lucas, miingón: ¡Buang! ... Maó kaná ingalan sa mga dato sa buhat sa kabus nga mangita sa katungud ug sa katarungan. ¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato... ¡Walá'y igsoon! Makapaubos sa iya'ng kahimtang, makabulíng sa dungog niya....»

同一段用古典 Cebuano 书面词 «sakayán/Amihanán/katungud/katarungan/mamomoohan/datu/dipendente/dependiente» + 西班牙语借词«mutsatso/saóp/baligyaán/holo/inaw/Compañía/Piskal» + 他加禄语«mamoo/magbabasa»+ 现代 Cebuano 口语«kini ako giingon/dili na ako/mipalit ug daghang mga butang» ——四层同段混用,这是 1912 Cebuano 文学语言典型,远比 Theal 单语种史含蓄,又比西班牙文学短简紧凑现代。

«GRUMETE. ... Sa pagpanunaw sa pag-agi sa planta, nakasulud si Lucas sa Compañía, nga maoy usa ka dakong Compañía sa pagtrabaho sa mga tawo sa mga kaumahan sa sugarcane sa Hawaii. Matag usa ka buwan, ang Compañía mobayad kaniya ug 36 ka dolyar, apan ang pag-alagad mao ang pagtrabaho sa kaumahan sa adlaw-adlaw nga 12 ka oras sa usa ka adlaw.»
«Sa paghigulá sa plantation nahidunggo ang usá ka amerikanhon'g bapor nga nagapadulong sa California, Estados Unidos, ug sa pag-abut sa California, sa San Francisco, nakasulud siya sa pagputol sa kahoy alang sa mga Tsino nga namalhin sa Amerika sa bag-ohay pa lamang. ... Sa katapusan, siya miduol sa Alaska, diin sa pagpanag-an sa mga isda, ang mga Amerikano midangcop kaniya sa usa ka dakong sakayan nga ipadala sa Hong Kong.»

同段同时现 1900-1910 宿务 → Hawaii 蔗糖种植园 Compañía → California 华人木材 → Alaska 渔 → London 1M 工人抗议 → Hong Kong → 宿务 Muelle 单日 mutiny → Piskal 办公室六层空间递进——把 1900-1910 太平洋劳工地理(宿务+Hawaii+California+Alaska+London+Hong Kong+宿务)+ 西班牙-美国司法转型(Piskal+Kotta+Preboste)同景对照,世界观厚度足。

«Napaminaw ko nga ang kamamohoan sa Kabisay-an sama lamang sa usá ka sakayán'g nagalayág sa malinaw nga dagat ug walá'y Amihanán nga timad-on: mamoo, magapaagas sa singót, magahago sa lawas, modawat sa isuhol kaniya ug.... walá na'y lain'g gihunahuna.»

首句不写情爱/家族/战争,写«Napaminaw ko nga ang kamamohoan sa Kabisay-an sama lamang sa usá ka sakayán'g nagalayág sa malinaw nga dagat ug walá'y Amihanán nga timad-on»立文学志总问+«MAGSUSULAT SA ANG KAGUBUT»作者扉页立编辑身份——Irles 1912 Cebuano 社会现实主义小说集的元钩常见于此,与西班牙传统小说反向。

«Sa paghigulá sa plantation nahidunggo ang usá ka amerikanhon'g bapor nga nagapadulong sa California, Estados Unidos, ug sa pag-abut sa California, sa San Francisco, nakasulud siya sa pagputol sa kahoy alang sa mga Tsino nga namalhin sa Amerika sa bag-ohay pa lamang.»
«Maó kaná ingalan sa mga dato sa buhat sa kabus nga mangita sa katungud ug sa katarungan. ¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato... ¡Walá'y igsoon! Makapaubos sa iya'ng kahimtang, makabulíng sa dungog niya....»

MID 三层创新——«Compañía de pagtrabaho sa mga tawo sa mga kaumahan sa sugarcane sa Hawaii»+«Matag usa ka buwan, ang Compañía mobayad kaniya ug 36 ka dolyar»+«pagtrabaho sa kaumahan sa adlaw-adlaw nga 12 ka oras sa usa ka adlaw» 招募体系学术钩设计 TAIL 三层收尾——「¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato」反 Baas 反讽政治 punchline + Marcos «¡Buang!» 立阶级对立钩 + Piskal 办公室 定格——三层设计写「Compañía 招募体系+1898 Kagubut 革命+11 节工人阶级离散+阶级对立反讽+工人颁诗」的政治-社会-文学三重张力,这是 1912 Cebuano 社会现实主义小说集典型。

«¡Binuang! Maó kaná ingalan sa mga dato sa buhat sa kabus nga mangita sa katungud ug sa katarungan. ¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato... ¡Walá'y igsoon! Makapaubos sa iya'ng kahimtang, makabulíng sa dungog niya....»
«AWIT SA MAMOMOO. ... Kami mga mamomoo, mga anak sa rebolusyon, nga naghigugmá sa tanan nga dili magatakwil sa kalinaw sa katawhan.... Pinahinungud sa tag-iya sa WALÁ'Y IGSOON....»

末段不写家族延续,以「¡Walá'y igsoon! Oo, walá'y igsoon'g kabús ang dato ... ¡Walá'y igsoon!» 政治 punchline + «AWIT SA MAMOMOO» 工人颁诗收卷——用「阶级对立反讽+工人颁诗+17 注解隐含」作社会-政治-文学三重反向收尾,留余震而非反转,符合 1912 Cebuano 社会现实主义小说集传统。