Larawan (Mga Sugilanon ug Dinalídalí)

«1. Si Amboy, Ang Palahubog 1 / 2. Ang Mga Mahadlokon 9 / 3. Si Inday, Lider na sa Piniliay 11 / 4. Isko ug Minay 14 / 5. Ang Sangputanan sa Makasasala 19 / 6. Limbong sa Karnabal 28 / 7. "Rag" 32 / 8. Kadautan sa Gugmang Ahat 35 / 9. Ang Kalit nga Kaminyoon 44 / 10. Torcuata 48 / 11. Ang Walay Pagbantay 51 / 12. ¡"Fuera" Kapyot! 55 / 13. "Divorcio" 58 / 14. Ang Bana, Bana sa Gihapon 63 / 15. Usá ka Masulob-ong Kaagi 67»
«Kining basahon nga karon akong itugyan sa imong mga kamut ug nga nganlan kog LARAWAN--timaan nga ang tagsulat igo lang nanguhag hulagway--akong gisulat sa taliwala sa usa ka kabubut-on nga labing maayo sa kalibutan.»

15 篇独立但同主题(平民+婚姻),每篇各设一典型困境——酒鬼/赌徒/婚外情/离婚/复仇/美洲行凶——情节密度靠"短篇集合+主题贯穿"完成。

«Ang iyang asawa nasubó kaayo niini. Ang ilang duha ka anak nga lake--duha ka mga magagmay, apan mga maabtik nga bata--maoy nagabuhi kanila: mangarga mabuntag sa Karbon ug kong dili makangarga, manuroy sa pagkalimpiabotas aron lamang makaiyawat 30 kun 40 sintabos ang adlaw. ... Si Amboy nga hiilhan sa iyang mga silingan sa ngalan Kakha-Tuka, maoy usa ka tawo nga nagbaton sa daghang kahilayan, ug usa kanila mao ang pagkapalahubog.»
«Gidangtag usa ka tuig una mahilum kadtong mga tabi ug mga sugilanon mahitungud sa nahitabo sa balay ni Diego. ... Si Marcelo, ang batan-ong katsilan-on, nawalá sa hilum ug walay nasayud sa iyang gidangatan. Si Petra maó usab: nawalá lang sa kalit ug giingon nga miadto sa usa niya ka kabanay sa Samar. Si Diego migikan padulong sa Manila. Ang anak nila nga gagmay, si Soleng ug si Meding, hikit-an sa mga tawo sa "Asilo de Huérfanos". Si Diego miluwát, sa iyang katungdanan ug gibaligya ang iyang tanang mga baláy ug yuta.»

平民人物靠"职司+亲属链+俗名"展开(Amboy/酒鬼, Pet/Asilo, Marcelo/年轻 katsilan-on)——菲律宾宿务 1920s 市井小说的典型 cast 结构。

«KADAUTAN SA GUGMANG AHAT / Sugilanon / I / --¿Mamana ka gayud kang Pael? Palandunga bayá pagayo, Koring. Ang kaminyoon dili butang nga katiaw-tiawan, dili bulak sa usá dá ka adlaw; maoy usá ka panaghiusa hangtud sa kahangturan, usá ka kinabuhi nga, bisan mapintas ug mapait, pilit gayud nga imong antuson.»
«Misingka si Utay. ... "Pues" dili akó uyon. ... Busa, ang may katungud sa pagsusi sa nahitabó dili ang Kapiskalan kong dili ang Kapolisan. ... Kining makalilisang balita gihulad sa mga mantalaan sa lalawigan nga natawhan ni Diego ug dili diriyot ang giabut ug kalisang sa gisangputan sa tuló ka mga higala nila, ingon man dili diriyot ang mga babaye nga sukad lang sa nahitabó walá na pakita sa mga sayaw ug uban pang pangilin sa katilingban.»

短篇节奏靠口语对白推进,戏剧篇节奏明快(音乐触发+ 即兴起舞),叙事篇节奏慢(对话展开+ 心理刻画)——单篇各设节奏,集合节奏均匀。

«Usá ka butang nga angay kong itug-an kanimo: kadaghanan sa mga SUGILANON ug DINALIDALI ning basahona, nahimantala na sa mantalaan KAUSWAGAN nga patay na ug kanhi akong gipangulohan, ug sa BAG-ONG KUSOG nga, salamat sa kalooy ni Bathala ug sa tawo, buhi pa. / Vicente Rama / Ang Tagsulat. / Sugbo, 20 sa Julio, 1921.»
«Ang mga kadapig sa "divorcio" nagkanayón: "Maayo dá. Maayo bitaw nga adunay 'divorcio'. Buwahan ang asawa nga magsubí-subí, pikahán dayon sa bugha". Ug ang mga kaaway usab sa kabulagan, nagkanayón: "Maó na gayud ang magtiayon: managaway gihapon. Siyá si Utay angay mag-antus kay bana man niya".»

同一段糅西语借词(divorcio / papel de banco) + 英语借词(rag / poker) + 宿务俗语("Maayo dá", Bathala) + Tagalog 标点——宿务书面语+口语化的标志文笔。

«SI AMBOY, ANG PALAHUBOG / Alang sa mga mamomoong pilipinhon.»
«"Rafael: Ikaw kay magsusulat nakabasá ka tingali sa gimantala diri sa Manila mahitungud sa mga waláy ulaw nga naglaglag sa akong kinabuhi. Sa 'La Discusión' mabasa mo nga si Petra ug si Marcelo nanggikan padulong sa Amerika aron konó didto silá pakasal. Apan ¡anaa si Bathala! silá magabayad gayud sa ilang utang kanako.--Imong higala sa gihapon, / Diego de Atienza. ... Ang kasingkasing sa babaye gilapsan sa limá ka bala sa 'revolver' ug ang sa lake sa duruhá ka bala.» (italic by translator)

三地世界——宿务 Karbon + Tiyanggihan(底层)/ 马尼la La Discusión(报纸)/ 美洲旧金山(行凶)——叠成 1920s 菲律宾移民社会的世界层级。

«Kining basahon nga karon akong itugyan sa imong mga kamut ug nga nganlan kog LARAWAN--timaan nga ang tagsulat igo lang nanguhag hulagway--akong gisulat sa taliwala sa usa ka kabubut-on nga labing maayo sa kalibutan. Walay tuyong daku nga giapás kining basahona ni ang tagsulat niya may tinguha sa pagusab sa katilingban, kong ugaling mausab pa man.»

首段把"描绘=故事+戏剧"作钩,编者自陈无大志,只求"malasabas sa usa ka basahon nga dugang sa daghang basahong binisayá"——菲律宾宿务语 1920s 出版界的元钩常见于此。

«Samtang nagakaon silá, ang banda sa munisipyo milabay ug naghoni sa usá ká matahum ug madasigong 'rag'. Sa pagkabati niini ni Macario, mihunong pagkaon, misiga ang matá, mitindog pagkalit ug misayaw nga nagkanayón: '¡Maó karoy rag, maó karoy rag! ¡Antonina, pagkalalim!'. Unya misulod nga nagsayaw sa kosina ug giagaw ang luwag sa manluluto ug maoy giparis niya.»

把"音乐触发+ 即兴舞蹈+ 厨房错乱"作戏剧独白(sa kosina),是宿务短篇戏剧混合体的标志形式创新;首句"Rag"作戏剧标题,把"音乐"与"行为"缝成独幕剧。

«Milabay ang limá ka tuig ug si Diego, nga walá makaantus sa 'clima' sa Amerika ug sa mga kaguol nga iyang gibati sulod sa bilanggoan, namatay. Ang katapusang sulát niya kang Soleng ug Meding nga iyang mga anak, ang gibilin niya sa 'Asilo de Huérfanos', nagingón: 'Hinigugma kong mga anak:--Akó masakiton kaayo ug tingali inigkadawat ninyo ning sulát akó patay na.... Wa nato mapatay ang mga banyaga dihá sa ato; apan diri hisakpan ko gayud.... Sa katapusan, iampo ang inyong amahan kang Bathala.--Diego de Atienza.'»

末段以"复仇实现+ 狱中病逝+ 孤儿院遗书"三拍收束,余震有余,但 1920s 宿务语短篇以"美国行凶"作救赎路径稍说教,故 84 而非 90。