Ælfrics Grammatik und Glossar

«Ego Ælfricus, ut minus sapiens, has excerptiones de Prisciano minore uel maiore uobis puerulis tenellis ad uestram linguam transferre studui, quatinus perlectis octo partibus Donati in isto libello potestis utramque linguam, uidelicet latinam et anglicam, uestrae teneritudini inserere interim, usque quo ad perfectiora perueniatis studia.»
«þis gemet sprecð forðwerd and næfð nânne PRAETERITVM, forþan ðe nân man ne hǣt dôn, þæt ðe gedôn byð.»

序言立"de Prisciano... octo partibus Donati" — 把 Donatus 的八品词 / Priscian 的语法做古英语转译,作为全书教学框架;MID 段以 PRAETERITVM/模态概念逐项展开,情节(教学流程)清晰。

«nos contenti sumus, sicut didicimus in scola Aðelwoldi, uenerabilis praesulis, qui multos ad bonum imbuit.»
«ualete, o pueruli, in domino.»

第二章末直呼"o pueruli"(少年学徒们)+ 序言末以"ualete"告别,把"作者—学生群"作为唯一cast对位;这种"修辞性cast"(作者对一群隐含读者)是古英语语法教材的典型。

«þæt ðridde gemet ys OPTATIVVS, þæt ys #gewîscendlîc#, and hit hæfð forðgewitenne tîman and behôfað ôðres wordes him tô fultume, þæt hê fulfremednysse hæbbe.»

第三个模态 OPTATIVVS 的展开节奏与 IMPERATIVVS(INPERSONALE 前)对照;每模态的"定义 + 例句(拉丁 + 古英语对照)+ 注释"三拍节奏分布合理。

«Ic Ælfrîc wolde þâs lytlan bôc âwendan tô engliscum gereorde of ðâm stæfcræfte, þe is gehâten GRAMMATICA, syððan ic ðâ twâ bêc âwende on hundeahtatigum spellum, forðan ðe stæfcræft is sêo cǣg, þe ðǣra bôca andgit unlîcð»

古英语散句 "Ic Ælfrîc wolde þâs lytlan bôc âwendan" 自指"作者+书名+书类(GRAMMATICA)+ 前作(《Catholic Homilies》)+ 隐喻(钥匙 stæfcræft is sêo cǣg)"——是古英语散文中少见的"作者自觉+书评"段落,文笔成熟度高于一般教材。

«swâswâ hit wæs gedôn on Angelcynne nû for ânum fêawum geârum, swâ þæt nân englisc prêost ne cûðe dihtan oððe âsmêagean ânne pistol on lêden, ôðþæt Dûnstân arcebisceop and Aðelwold bisceop eft þâ lâre on munuclîfum ârǣrdon.»

直接引出 10 世纪末英格兰的"拉丁文荒"——只有 Dunstan/Æthelwold 在修道院重新兴教,世界厚度极足;教科书把"为什么需要古英语语法"绑定到具体历史事件,这是古英语散文中罕见的"自我历史化"段落。

«Ego Ælfricus, ut minus sapiens, has excerptiones de Prisciano minore uel maiore uobis puerulis tenellis ad uestram linguam transferre studui»
«Ic Ælfrîc wolde þâs lytlan bôc âwendan tô engliscum gereorde of ðâm stæfcræfte, þe is gehâten GRAMMATICA»

拉丁版首句七层嵌套定语("ut minus sapiens... de Prisciano... ad uestram linguam... utramque linguam")+ 古英语版首句"钥匙隐喻(stæfcræft is sêo cǣg, þe ðǣra bôca andgit unlîcð)"双钩,这是古英语散文成熟的标志。

«NOMINA AVIVM. Auis ł uolatilis fugel. aquila earn. coruus hremn. miluus glida. accipiter hafoc. grus cran.»
«passus #geþrôwod# is PARTICIPIVM of ðâm worde patior #ic þrôwige#, and eft passus #stæpe# is nama. lapsus #âsliden# of þâm worde labor #ic ætslîde#, and lapsus #slide# is nama.»

LATE 段立 PARTICIPIVM/名词双重身份理论(同形词 "passus" 既作"受难"分词又作"脚步"名词),是古英语语言学原创理论;TAIL 段以"NOMINA AVIVM"开头的分类词汇表(avium / piscium / ferarum / morborum)是古英语第一部按主题分类的双语词典——这两项合起来构成古英语语言学源头,故 95。

«NOMINA PISCIVM. Piscis fisc. cetus hwæl. delfinus mereswŷn. ysicius ł salmo leax. mugilis ł mugil mêcefisc.»
«NOMINA FERARVM. Fera wildêor. lupus wulf. leo lêo. linx gemenged hund and wulf. unicornis ânhyrne dêor (þæt dêor hæfð ǣnne horn bufan ðâm twâm êagum swâ strangne and swâ scearpne, þæt hê fyht wið ðone mycclan ylp...)»

词汇表未收尾而延伸到兽名(more categories follow),unicornis 还加注解释("一头独角兽,眼睛上方有一角..."),作为中世纪英语世界"独角兽入典"的源头,留有延展空间。